Andere uitkomsten na heranalyse

Acupuncutuur. Foto Thinkstock

Hoe betrouwbaar zijn eigenlijk de conclusies van studies waarin geneesmiddelen of behandelmethoden onderling of met placebo worden vergeleken? Het is in ieder geval wijsheid om niet alle uitkomsten voor zoete koek aan te nemen, schrijft een team onder leiding van John Ioannidis van Stanford University (JAMA, 10 september).

De onderzoekers zochten naar gerandomiseerde studies waarvan de onderliggende gegevens opnieuw waren geanalyseerd in een tweede publicatie. Ze vonden er 37, niet bijster veel dus. Wat bleek? Maar liefst eenderde van die studies kreeg bij de tweede analyse van hetzelfde materiaal een andere uitkomst! In vier gevallen bleek de conclusie uit het onderzoek precies het tegenovergestelde van wat eerder was aangenomen. Soms is de tweede conclusie echter niet beter dan de eerste, waarschuwen de onderzoekers. Zo bleek acupunctuur eerst niets te doen voor hiv-patiënten, maar bleek het in de revisie wel effectief. Maar dan wel volgens voorstanders van acupunctuur.