Zo liep de route van Lawrence van Arabië

Thomas Lawrence schetste in 1918 een kaartje van zijn woestijntocht, die leidde tot een legendarische film. Nu wordt zijn kaart geveild.

De kaart waarmee Thomas Edward Lawrence in 1918 vastlegde hoe hij in 1917 naar Akaba trok. Afbeelding Sotheby’s

Een originele kaart van een stuk woestijn op het Arabische schiereiland, getekend op een vergeeld, bijna honderd jaar oud velletje calqueerpapier van 53×30 centimeter. Kunst is het niet. En er zijn beslist cartografen met een fraaiere hand van tekenen. Toch verwacht Sotheby’s dat de schets op 4 november in Londen veilt, dat cartofielen tegen elkaar op zullen bieden. De manuscriptkaart moet minstens 70.000 pond, zo’n 87.000 euro, opbrengen.

De maker van de landkaart is een man die tot de verbeelding spreekt: Thomas Edward Lawrence (1888-1935), de Britse prozaschrijver, archeoloog en militair, beter bekend als Lawrence of Arabia, over wie bijna honderd biografieën zijn geschreven. En de geschiedenis bij de kaart is even indrukwekkend: ze illustreert een cruciaal moment van de Arabische opstand tegen het Ottomaanse rijk in 1917.

Lawrence is een held uit de Eerste Wereldoorlog. Hij is een van de Britse officieren die rivaliserende Arabische stammen wisten te verenigen in de strijd tegen de Duitsgezinde Turken en maakte deel uit van een klein Brits-Arabisch guerrillaleger dat het op met succes opnam tegen het veel grotere Ottomaanse leger.

Op de kaart markeerde Lawrence de route die hij in mei 1917 aflegde door de woestijn op het Arabische schiereiland op weg naar Akaba, de strategisch gelegen havenstad aan de Rode Zee. Over deze woestijntocht maakte regisseur David Lean in 1962 de film Lawrence of Arabia, met Peter O’Toole in de hoofdrol, verkleed als Arabier.

Lawrence tekende zijn kaart aan het einde van de oorlog, na de verovering van Damascus in 1918. Hij gaf haar aan de Britse cartograaf Douglas Carruthers. Hij waarschuwde er voorzichtig mee om te springen. „This is the only drawn copy so please do no lose it prematurely”, schreef Lawrence op de kaart, die hij signeerde met zijn initialen. Carruthers schonk de kaart in 1962 aan de Royal Society of Asian Affairs in Londen. Het genootschap laat de kaart nu veilen.