Waarom de Mediawet toe is aan een emmer ijswater

Foto iStock

Nu de Ice Bucket Challenge op Facebook uitgewoed lijkt, kunnen we twee conclusies trekken. 1: een sociaal netwerk oefent voldoende druk uit om jezelf voor schut te zetten. En 2: Facebook bewijst zich in één klap als videozender, een nieuwe concurrent van YouTube.

De ijsemmer-filmpjes gingen viraal – net iets langer dan leuk was. Meer dan een miljard video’s worden dagelijks bekeken, meldde het bedrijf deze week. Op dat getal valt iets af te dingen want Facebook speelt filmpjes automatisch af op je telefoon – zonder geluid, tot je er op klikt.

Spugende baby’s

Facebook begon in december met eigen video’s maar er waren ijsemmers voor nodig om echt te kunnen scoren. Je hoeft immers geen geluid te horen om de grap van een nat pak in te zien. En het goede doel was sympathiek; wie wil zijn diepvries niet leegschrapen voor een spierziekte? De timeline van Facebook blijkt perfect voor korte filmpjes, de funny video’s. Opeens kijk ik op mijn telefoon weer naar de man die op een bevroren zwembad duikt, spugende baby’s en iemand die een enorme slak onder z’n kin kietelt.

https://www.youtube.com/watch?v=dfuAKDSrXeg

Dat soort humor om te lachen was altijd voorbehouden aan YouTube, eigendom van Google. YouTube is de grootste videosite en sleept het meeste reclamegeld binnen – 5,6 miljard dollar dit jaar, volgens schattingen. Zo’n 45 procent daarvan gaat naar Google.

Het videouniversum YouTube dijt uit met 100 uur per minuut. De how-to’s zijn mijn favoriet. Zo weet ik nu hoe ik een overhemd moet strijken en leerde ik die *&^%@! speelgoedtent van de Hema in 15 seconden op te vouwen. YouTube heeft de ambitie om iedereen een eigen persoonlijk tv-kanaal te bieden, waar je langer dan 20 minuten achter elkaar naar kunt kijken. Dat levert meer mogelijkheden voor advertenties op. Alleen: hoe kom je aan goede tv-programma’s?

Google zou graag uitzendingen van de Nederlandse omroepen toevoegen aan YouTube. Dat mag echter niet van de Mediawet. Die stelt: “De omroep mag met geen enkele activiteit dienstbaar zijn aan het maken van winst door derden.” YouTube mag alleen gebruikt worden ter promotie, tot frustratie van programmamakers die meer jongeren willen bereiken. De traditionele tv-kijker vergrijst; de jonge doelgroep haalt zijn portie lering en vermaak wel op internet. Het lijkt wel een krant.

Non-lineaire televisie

Twee weken geleden, op de presentatie van het najaarsseizoen van de publieke omroep, werd met geen woord gerept over alternatieve distributiemogelijkheden. Ook niet over NLZiet, het betaalherhaalkanaal “met 12.373 uur kijkplezier”. Boeiende programma’s in overvloed, nu onder één NPO-icoon, maar geen aandacht voor nieuwe manieren om ernaar te kijken.

Er groeit een generatie op die niet begrijpt hoe lineaire televisie werkt. Mijn dochter – bijna vijf – kijkt geen tv. Van de NPO heeft ze nog nooit gehoord. Ze smult van Koekeloere via de Zappelin-app (wel gemaakt in Hilversum), kijkt een tekenfilm in de kids-hoek van Netflix en zingt mee met K3 op YouTube. Die filmpjes worden voorafgegaan door een commercial voor een zwangerschapstest – blijkbaar moet YouTube het K3-algoritme nog wat bijstellen.

Als Facebook zijn beloftes waarmaakt en het videoaanbod uitbreidt, wordt de online concurrentie voor reguliere tv nog groter. Hilversum moet aanklampen bij de platforms van de nieuwe generatie. Daar zit het jonge publiek. RTL doet dat: de commerciële zender gaat dit najaar zijn programma’s via YouTube exploiteren. En als zelfs SBS-diva Patty Brard een YouTube-kanaal dreigt te beginnen weet je: die Mediawet heeft dringend een emmer met ijs nodig om wakker te worden