Sinterklaasliedjes hebben make-over gekregen. Geslaagd, of kan het beter?

Het binnenlandse gesprek van de dag, vooral dankzij een grote voorpagina van het Algemeen Dagblad: twee tekstschrijvers hebben 25 Sinterklaasliedjes herschreven, zodat ze beter bij deze tijd passen. Zo is Zwarte Piet gewoon Piet en geen knecht meer en is verouderd taalgebruik verdwenen. Een geslaagde poging, of kan het beter?

Foto ANP/ Bart Maat

“Maar oh wee wat bitter smart kregen wij voor koek een gard”. Was getekend: het vierde couplet van Sinterklaasklassieker ‘Zie de maan schijnt door de bomen’. Complete wartaal voor kleuters. Tenzij ‘gard’ toevallig een nieuwe iPhone-app is. Het nummer is bijna twee eeuwen oud, maar is nooit met de tijd meegegaan.

En dat geldt voor zovele bekende Sinterklaasliedjes. Welk kind wil er op 5 december nog “een bromtol met een zweep”? Of een “snoezig jurkje”? Of “kaatsenballen” (alle uit ‘O, kom er eens kijken’)? Behalve deze twee misschien.

Een serieuze poging tot nieuwe versies doen tekst- en liedjesschrijvers Paul Passchier en Thedo Keizer. Die komen in oktober met een boek en een bijbehorende cd. Enkele weken geleden spraken ze hier al over met Omroep Gelderland, eergisteren was er een stuk in Het Parool, maar vandaag is het misschien wel het gesprek van de dag, nadat het Algemeen Dagblad er op de voorpagina mee uitpakte.

Passchien en Keizer bij Omroep Gelderland:

Uiteraard draait die discussie vooral om Zwarte Piet en zijn negatieve connotatie. Daarmee werd dit jaar al begonnen toen mensen nog hun overgebleven kruidnoten wegwerkten. Amsterdam heeft inmiddels toegezegd langzaamaan het knechtimago uit te faseren, net als het geheel zwarte uiterlijk. Eind deze maand vindt er onder leiding van minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher een ‘geheim’ Pietenoverleg plaats.

Passchier en Keizer spelen ook op de discussie in, want ze hebben in hun herziene versies geprobeerd negatieve, ouderwetse connotaties weg te halen. Een voorbeeld, uit ‘Daar wordt aan de deur geklopt’:

Want al ben ik zwart als roet
ik meen het wel goed

Wordt:

Hij is hier voor jou en mij.
Kom er maar bij!

‘Ze zingen gewoon over kindermishandeling’

Heel wat anders dus. Zwarte Piet is in de nieuwe versies gewoon Piet. En wanneer er in een liedje ‘knecht’ voorbijkomt, is het ook gewoon Piet. Thedo Keizer vertelde vanochtend aan onze binnenlandmedewerker Bas Tooms dat de twee tekstschrijvers echter geen partij kiezen in de huidige Zwarte Piet-discussie:

“We willen geen partij kiezen in het Pietendebat, we zijn juist voor Piet. We wilden alleen liedjes maken die weer 200 jaar meekunnen. De meeste liedjes zijn namelijk in de 19de eeuw geschreven, toen keken we heel anders tegen bepaalde dingen aan.”

Volgens hem zijn de twee ermee omgegaan “alsof het de Bijbel is”, want “die moet ook soms geüpdatet worden”:

“En dat gebeurt ook met veel wikken en wegen. Dat hebben wij ook gedaan met de liedjes.”

Maar het gaat niet alleen om verouderde opvattingen over Piet, zijn kleur en zijn rol in het Sinterklaasverhaal, maar ook zaken als de terugkerende “stoute kinderen” en de roe:

“Eigenlijk zingen kinderen gewoon over kindermishandeling. Dat kan echt niet meer.”

Minder ouderwetse taal en spullen

In totaal herschreven Passchier en Keizer 25 nummers. De auteurs stuurden al zes nieuwe versies van nummers op, zodat we een idee krijgen. Wat daaraan opvalt is dat het ze ook verouderd taalgebruik onder handen hebben genomen. Neem de volgende subtiele verandering, uit ‘Zie ginds komt de stoomboot’:

“Hoe huppelt zijn paardje
het dek op en neer
Hoe waaien de wimpels
al heen en al weer”

Wordt:

“Daar huppelt zijn paardje
het dek op en neer.
Daar waaien de wimpels
zo mooi heen en weer.”

En de cadeauwensen zijn dus aangepast. Van de bromtol en de zweep, de schaatsen en de nieuwe pet naar “een boekje met een pen” en “een teddybeertje voor bij m’n bed”.

Aangeboden aan ministerie

Passchier en Keizer proberen in ieder geval serieus werk te maken en hopen dat het boek mee kan worden genomen in het eerdergenoemde Pietenoverleg van Asscher ergens deze maand. Het is alleen niet zo dat ze “met het ministerie in overleg zijn” om ervoor te zorgen dat 1,5 miljoen basisschoolleerlingen dit jaar nog de nieuwe nummers zullen zingen, zoals het AD vandaag schrijft. Het ministerie van Sociale Zaken heeft inderdaad het boek aangeboden gekregen, maar heeft helemaal niets te zeggen over welk materiaal scholen gebruiken in lessen.

Twitter avatar Jovanegmond Jo van Egmond Ministerie laat in ieder geval weten er niet over te gaan welke boeken scholen aanschaffen/of liedjes worden aangepast. #zwartepiet

De discussie heeft wel weer een nieuw hoofdstuk gekregen. PVV-leider Wilders was er snel bij om het geheel af te doen als “knettergek”:

Twitter avatar geertwilderspvv Geert Wilders Knettergek. Zwarte Piet moet gewoon blijven, ook in liedjes! http://t.co/sA9mBexThM http://t.co/qTOK8faO9X

Op Twitter zijn de reacties trouwens ook niet onverdeeld positief.

Kan het beter?

Maar laten we even bij de teksten zelf blijven. De auteurs hopen dat de nieuwe versies van de liedjes “weer 200 jaar” mee kunnen. De teksten zijn inderdaad een stuk algemener, afstandelijker en onschuldiger, maar we kunnen ons voorstellen dat kinderen over 200 jaar aan hun ouders vragen wat een pen is.

Dus aan jullie, de lezers, de vraag: kan het nog beter? Schrijf dan vooral een eigen herziene versie van een van de zes nummers hieronder (of meerdere), een versie die volgens jullie veel beter of nog beter is dan die van Passchier en Keizer en die prima 200 jaar mee zou kunnen. Of langer.

Voorbeeldteksten 'Sinterklaasje Kom Maar Binnen Met Je Piet'