Obama: wij hebben de leidende rol, geen twijfel

Rebellen van wapens voorzien en luchtaanvallen in Irak en Syrië, dat is wat Obama wil. Gisteren hield hij een toespraak op tv. Zijn toon: strijdvaardig.

De tijd van leiden vanuit de achterhoede is voorbij. De Verenigde Staten zullen het voortouw nemen in een langdurige oorlog tegen Islamitische Staat, in Irak, en mogelijk ook in Syrië. Dat zei president Obama gisteren in een televisietoespraak aan zijn volk.

Obama zal de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Irak vergroten. Hij stuurt 475 extra militairen, maar wil geen grondoorlog beginnen.

De militairen moeten de Iraakse regering en de Koerdische strijders helpen. Ook zal hij Syrische rebellen trainen en bewapenen, en sluit hij luchtaanvallen in Syrië niet uit. Hij zegt niet te aarzelen actie tegen IS te ondernemen, „zowel in Syrië als Irak”. „Dit is een kernbeginsel van mijn presidentschap: als je Amerika bedreigt, is er geen veilige plek.”

Een jaar geleden wilde hij ook militair ingrijpen in Syrië, maar hij moest door binnenlands en internationaal verzet zijn plannen staken. Nu wordt Syrië alsnog bij zijn plannen betrokken. Obama had onlangs een half miljard dollar beloofd om de rebellen te steunen, en zal het Congres vragen om een extra bijdrage.

De speech was heel anders van toon dan vorige toespraken en opmerkingen over IS. Een week geleden nog waarschuwde Obama voor overhaaste reacties, en zei hij „nog geen strategie” te hebben. Vier keer gebruikte Obama het woord ‘strategie’, om de faux pas van vorige week weg te nemen. Zijn toon was nu, aan de vooravond van de herdenking van de aanslagen van 11 september 2001, patriottisch en strijdvaardig. „Wij Amerikanen accepteren onze verantwoordelijkheid om te leiden”, zei Obama.

De strijd tegen IS wordt een proces van lange adem. Obama wil vermijden dat de VS een grondoorlog ingetrokken worden, en is daarom afhankelijk van bondgenoten ter plaatse. Hij beëindigde in 2011 de Amerikaanse betrokkenheid in de Irakoorlog en wil niet op dat besluit terugkomen. Op dit moment is militaire actie tegen IS populair onder de bevolking, maar dat kan veranderen als de eerste militairen sneuvelen. Daarbij staat zijn erfenis op het spel: Obama wilde breken met de oorlogen van George W. Bush.