Miljoenennota! Tjongejonge

Het is een bizar ritueel: de jaarlijkse embargoregeling rond de Miljoenennota en de andere stukken van de Rijksbegroting die op Prinsjesdag, de Derde Dinsdag van september, officieel openbaar worden gemaakt. Steeds weer is er opwinding omdat toch informatie daaruit voortijdig via de media bekend wordt. Steeds weer ergeren leden van de Tweede Kamer zich aan het slot op hun mond, dat pas dinsdagmiddag mag worden opengedraaid. Hoewel ze al sinds vandaag over de stukken kunnen beschikken, via beveiligde usb-sticks die aan de fracties zijn overhandigd. Zo ging het dit jaar, het gaat elk jaar weer anders.

Waarom toch die geheimzinnigheid over kabinetsbesluiten die allang geleden zijn genomen? En waarvan een groot deel van de Kamer (regeringsfracties, de drie zogeheten constructieve oppositiepartijen) allang op de hoogte zijn, op zijn minst van de hoofdlijnen.

Tot driemaal toe stuurde premier Rutte afgelopen tien dagen een brief naar de Tweede Kamer om zijn standpunt uit te leggen dat de stukken toch pas aanstaande dinsdag openbaar mogen worden.

Hij beroept zich daarbij op de Grondwet, die hij rigide uitlegt. Die schrijft voor dat door of namens de Koning op de Derde Dinsdag van september een uiteenzetting van het te voeren beleid wordt gegeven (de Troonrede dus). En dat die dag voorstellen van algemene begrotingswetten worden ingediend. Nergens staat dat de kabinetsbesluiten daarover tot Prinsjesdag geheim moeten blijven.

Tweede Kamervoorzitter Van Miltenburg zei op de radio bij BNR voorstander te zijn van snellere verspreiding van de stukken. Gelijk heeft ze, al is het dan wel de vraag of zij namens de hele Tweede Kamer sprak.

Nieuws over de begrotingsstukken wordt elk jaar voortijdig bekend. Ook dit jaar is dat het geval; voor een deel omdat leden van het kabinet of betrokken fractieleiders daar zelf publiekelijk mededelingen over doen. En doordat media enkele cijfers weten te achterhalen. Soms wordt het lekken zelf het nieuws. Dat leidt dan tot een koddig tafereel als gisteren in het NOS Journaal dat prognoses meldde over de werkloosheid, de groei van de economie en het begrotingstekort. Dat waren exact de cijfers die het Centaal Planbureau al op 14 augustus had bekendgemaakt. Het inhoudelijke ‘nieuws’ is dus dat het CPB een maand later nog precies dezelfde voorspellingen doet. Tjongejonge.

Kabinet en parlement doen er wijs aan om met dit verstoppertje spelen op te houden. September, met de Miljoenennota die dan al bij de drukker ligt, is vermoedelijk niet de aangewezen periode om het daarover te hebben. Dan maar gauw een andere keer.