Met een VOG achter de biertap en anders niet

Hockeyclub HGC wist niet dat jeugdtrainer Luigi C. in 2008 al was gestraft voor potloodventen. Hoe ver moeten clubs gaan met screening? Moet elke vrijwilliger een Verklaring omtrent gedrag overleggen?

Het incident bij HGC, waar een vrijwilliger opnamen maakte in de kleedkamer, zorgt voor discussie bij andere clubs Foto Thinkstock

Sportvereniging Westendorp is „dringend op zoek naar vrijwilligers”, staat op de website van de Achterhoekse club. Al jaren, zegt voorzitter Henk Berkelder. Zo makkelijk is het niet een vrijwilliger te vinden. De leden zijn „allemaal heel druk”. En dan heb je de concurrentie met de fanfare en de gymnastiekclub nog, die ook vrijwilligers zoeken. Kortom: de club is allang blij als iemand zich meldt.

Dan volgt geen uitgebreide screening. Ook een Verklaring omtrent gedrag (VOG) is niet nodig, zegt Berkelder. „Dit is een klein dorp. We weten wie wat doet.” En dat zeggen veel sportclubs, blijkt uit een rondgang: we kennen elkaar, daarom screenen we niet.

Maar: ook bij de Wassenaarse hockeyclub HGC werd zo geredeneerd, terwijl hockeytrainer Luigi C. intussen jarenlang ongemerkt filmopnames kon maken in de dameskleedkamer. Honderden meisjes staan op de beelden, die C. deelde met zeker twee kennissen. Vorige week werd zijn arrestatie bekendgemaakt.

Veroordeeld voor potloodventen

In 2008 was C. al veroordeeld voor twee gevallen van potloodventen, in Katwijk en Oegstgeest. Daar wist hockeyclub HGC niks vanaf. C. bleef bekendstaan als een prima trainer.

Op veel sportclubs, waar de mensen elkaar kennen, „bestaat het idee dat men alles wel weet”, zegt een woordvoerder van NOC*NSF. Toch dringt de nationale sportkoepel er bij clubs op aan om vrijwilligers om een VOG te vragen. Sinds 2012 kunnen die de kosten daarvan declareren. Ook heeft de koepel een register met de namen van oud-sportvrijwilligers die zijn veroordeeld door een tuchtrechter, waarin clubs namen kunnen opzoeken.

Maar de clubs twijfelen. „Ik snap dat ze het zeggen”, zegt verenigingsmanager Clementine Meermans van hockeyclub Naarden. „Maar er zijn hier wel vier- of vijfhonderd vrijwilligers. Voor wie moeten we dat dan allemaal doen? Ook voor de mensen die alleen achter de bar staan? En die van de gevonden voorwerpen?”

Bij Hockeyclub Houten is een paar jaar geleden „heel bewust besloten” geen VOG te eisen, zegt voorzitter Ed Achterberg. „Dat creëert een zekere mate van schijnzekerheid. Je weet niet wat iemand morgen of overmorgen gaat doen.”

Als je een VOG aanvraagt, kan daarna natuurlijk een veroordeling volgen. Zo had het ook in Wassenaar kunnen gaan. In 2006 begon C. als vrijwilliger bij HGC, pas in 2008 werd hij veroordeeld wegens potloodventen. De club wist van niks, omdat de rechtbank en het OM het niet doorgaven aan de club.

Dat is intussen veranderd, zegt een woordvoerder van het OM. „Er wordt meer informatie gedeeld. Als OM doen we meer betekenisvolle interventies.” Grote kans dat een veroordeling als die van C. vandaag de dag wél gemeld zou worden, zegt de woordvoerder.

Discussie bij sportclubs

Geeft een screening schijnzekerheid? „Het wordt nooit honderd procent waterdicht”, zegt directeur Erik Gerritsen van hockeybond KNHB. „Maar we willen er wel naar streven.” En dan hoeft heus niet iedereen een VOG aan te vragen, zegt Gerritsen. „Er is een verschil tussen degene die eens in de vier weken achter de bar staat en de trainer van een jeugdteam. Maar daarover kun je met elkaar praten.”

Het incident in Wassenaar heeft in ieder geval voor discussie gezorgd bij clubs. Bij sportvereniging Wassenaar, waar onder meer gevoetbald en gehonkbald wordt, kwam het onderwerp gisteravond aan bod in de bestuursvergadering. „Ik denk dat de aandacht er nu wel goed op gevestigd is”, zegt voorzitter Jan Boerefijn.

NOC*NSF maakt, volgens de woordvoerder, „oneerbiedig gezegd” gebruik van dit incident om aan te dringen op het belang van screening. Nu vindt men het nog gedoe, of een gebrek aan vertrouwen, maar het zou de normaalste zaak van de wereld moeten worden, zegt de woordvoerder. „Als een ouder op een school gaat werken, moet die ook een VOG aanvragen, daar is het wel normaal. Dat willen we in de sport ook.”