‘Stop met bouw nieuwe wijken, verbouw leegstaande kantoren’

Een bouwplaats in Utrecht. Foto ANP / Desiree Schippers

Nederland moet stoppen met het bouwen van grote wijken en liever bestaande woningen en leegstaande kantoren en winkels verbouwen. Dat stelt het Planbureau voor de Leefomgeving in een tweejaarlijkse studie die vanavond is aangeboden aan minister Schultz van Haegen (Infrastructuur en Milieu, VVD).

Directeur Maarten Hajer van het planbureau roept het kabinet op, “voorzichtig” te zijn met bouwen, aangezien over enkele decennia jaarlijks vele tienduizenden bestaande, ruime woningen beschikbaar komen als de generatie van babyboomers zal zijn overleden. Het aantal jonge huishoudens gaat over een jaar of tien ook nog eens afnemen. Die huishoudens zijn bovendien kleiner, en ook het aantal alleenstaanden en stellen blijft groeien. Hajer zegt:

“Dus we moeten geen domme dingen doen. Het aanpassen van bestaande woningen is belangrijker dan nieuwbouw.”

Volgens de studie, de Balans voor de Leefomgeving, is het in Nederland over het algemeen goed toeven. De milieuvervuiling is de afgelopen jaren gedaald; de woonomgeving is verbeterd; het aantal files op de snelwegen is gedaald; het voedselaanbod is rijker dan ooit; en zelfs met de natuur gaat het eindelijk beter, het aantal bedreigde plant- en diersoorten neemt ietwat af.

Wel maken de onderzoekers zich zorgen over de toekomst. Zo verloopt de overgang van fossiele energie naar hernieuwbare energie uit zon en wind in een “zorgelijk traag tempo”. Daardoor blijft Nederland afhankelijk van instabiele regimes en komt er van de reductie van de uitstoot van broeikasgassen in Europa weinig terecht.

Er is bij de politiek volgens het planbureau onvoldoende aandacht voor de toekomst na 2020. “De toekomst is nú.” De onderzoekers signaleren een neiging bij de politiek “op de rem te gaan staan” als maatregelen voor een “transitie” naar een andere samenleving “pijn” doen.