‘November man’ strooit met spionnenclichés

In de spionnenfilm The November Man zit een moment waarop een Russische huurmoordenares wat rek- en strekoefeningen doet voordat zij op pad gaat om iemand te doden. Wat een raar detail lijkt, blijkt na wat speurwerk toch niet zo vreemd: de actrice die haar gestalte geeft, is een voormalig turnster uit Bosnië-Herzegovina.

Ook het vorige leven van acteur Pierce Brosnan als 007 kruipt deze film in, al is hij hier veel minder hoffelijk dan de Britse meesterspion. De voormalig Bondacteur speelt in The November Man Peter Devereaux, een koelbloedige CIA-agent met een lange staat van dienst die na een mislukte missie met vervroegd pensioen is gegaan.

Vijf jaar later betrekt een oud-contact bij de CIA hem bij een nieuwe opdracht die veel oude zaken oprakelt. Niet alleen in persoonlijk opzicht – zo duiken zijn vroegere partner Mason en een ex-geliefde weer op – maar ook in geopolitieke zin: de Koude Oorlog is nooit ver weg, al draait de plot hier vooral om onwelriekende zaken uit de oorlog in Tsjetsjenië. Zaken die een Russisch politicus die nu premier wil worden kunnen schaden als ze openbaar worden, dus is hij van zin alsnog alle ooggetuigen te vermoorden.

Het verhaal van The November Man, gebaseerd op de boekenreeks van Bill Granger, is grimmiger dan de wereld van 007: meer Bourne dan Bond en met een dubieuze rol voor de CIA. Net als bij Bond en Bourne spelen gadgets een grote rol, zoals een drone, geavanceerde computersystemen en mobiele telefoontrackers.

Ondanks al het cynisme – ‘Als je een relatie wilt, neem een hond’ – herbergt de film een overzichtelijk moreel universum waarin seksisten en verkrachters uiteindelijk hun verdiende loon krijgen. Hierbij kijkt The November Man niet op een spionnencliché meer of minder, al is de door de film geweven oedipale relatie tussen Devereaux en zijn oude protegé Mason aardig uitgewerkt.