‘Jaarlijks 220 euro besparen bij vier minuten korter douchen’

Dit meldden onder andere NOS.nl en de Telegraaf vorige week

illustratie Robin Héman

De aanleiding

Negen minuten per dag sta jij dagelijks onder de douche, als je een ‘gemiddelde’ Nederlander bent. Zou je dit douchen beperken tot vijf minuten, dan levert dit een fikse besparing van schoon drinkwater op én van CO2-uitstoot, omdat er minder warm gestookt water in het afvoerputje verdwijnt.

Hoeveel minder broeikasgas zou het schelen? Het is uit-, of liever om-gerekend. Als we teruggaan van negen naar vijf minuten onder de douche besparen we evenveel energie als wanneer we 77.000 olympische zwembaden niet met warm water zouden vullen, of een jaar lang met 763.000 auto’s minder zouden rondrijden. Een gezin van vier personen bespaart dan zo’n 220 euro per jaar.

Vorige week verschenen deze cijfers in diverse media, ter gelegenheid van de Eerste Nationale WaterSpaardersdag. Het is een initiatief van het Wereld Natuurfonds, Unilever en de Missing Chapter Foundation, opgericht door prinses Laurentien, een organisatie die gesprekken organiseert tussen kinderen en volwassenen over maatschappelijke thema’s.

Waar is het op gebaseerd?

De Missing Chapter Foundation heeft de actie voorbereid. Ze hebben er hun zaakjes op orde. Eén telefoontje is genoeg om hun rekensommen toegestuurd te krijgen.

Het rekenwerk is gedaan door het adviesbureau Ecofys, dat actief is op de markt van duurzame energie. Cijfers zijn onder andere ontleend aan een driejaarlijks TNS NIPO-onderzoek naar watergebruik in Nederland, uitgevoerd voor de vereniging van waterleidingbedrijven VEWIN. Deze gegevens zijn ‘in de rekenmachine’ gestopt met andere data, van het CBS, van gasleverancier Gasterra, van energie-agentschap SenterNovem. Het is een ‘sheet’ vol cijfers over kubieke meters water en gas, calorische waarden, enz.

Onafhankelijk is het bureau Ecofys niet van zichzelf: het is onderdeel van het Eneco-concern, een van de dominante partijen in de Nederlandse energiesector. Een kritische blik is hier dus geboden: goochelen met cijfers is menige, machtige marktpartij wel toevertrouwd.

En, kloppen de cijfers?

We vragen het aan het Energiebesparingscentrum. Althans, dat dachten we, maar dat is van naam veranderd: ‘Duurzaam Energie Loket’ heet het nu. Het heeft onafhankelijke adviseurs in dienst die woningen voorzien van energielabels.

Een medewerker toont zich bereid het rekenwerk van Ecofys voor te leggen aan enkele adviseurs. Enkele uren later komt het antwoord. „In grote lijnen ziet het er goed uit”, meldt de Loket-medewerker. Er is geen reden de uitkomsten van het rekenwerk in twijfel te trekken.

Twee kanttekeningen zijn wel te plaatsen. Eén: er is niet bekend hoeveel mensen gebruikmaken van een gewone douchekop (verbruik: circa 12 liter per minuut) en hoeveel van een waterbesparende douchekop (circa 6,5 liter). In de berekening is 8 liter per minuut opgenomen, als schatting.

En twee: onbekend is eveneens hoeveel mensen een oude gasketel hebben en hoeveel nieuwe ‘combiketels’, met een hoog rendement, er al in Nederland staan. Hier geldt, bijna paradoxaal: hoe meer ‘goeie’ ketels er staan, hoe lager de besparing zal zijn bij korter douchen.

Ecofys heeft ook voor dit tweede punt een aanname gedaan. Niet erg, oordeelt het Duurzaam Energie Loket, zolang je maar aangeeft hoe je tot je schatting bent gekomen – en dat is hier gebeurd.

Conclusie

Een gemiddeld huishouden van vier personen kan jaarlijks 220 euro op de gas-rekening besparen wanneer zij dagelijks vijf in plaats van negen minuten onder de douche staan. De besparing zou gelijk zijn aan de hoeveelheid energie die nodig is om 77.000 olympische zwembaden te verwarmen, of 763.000 auto’s een jaar lang te laten rijden. Deze berekeningen, van bureau Ecofys, zijn vorige week naar buiten gebracht bij de Eerste Nationale WaterSpaardersdag. Op grond van ‘contra-expertise’ door het Duurzaam Energie Loket bestempelen we de cijfers als waar.