Gelekte cijfers geven niet definitief beeld

Ouderen en gezinnen met één kostwinner lijken erop achteruit te gaan, maar dat zou om relatief kleine groepen gaan.

En weer was het niet de minister van Financiën of de koning die als eerste de gevolgen van de begroting voor volgend jaar aan het volk vertelde. Opnieuw was het de redactie van RTL Nieuws.

Details uit de Miljoenennota, volgende week dinsdag officieel te presenteren, lekten gisteren uit via RTL. Daarbij ging het niet alleen om een paar al eerder bekend geworden begrotingsposten (extra geld voor Defensie bijvoorbeeld en belastingverlaging voor de laagste schijf), maar ook om de zogeheten koopkrachtplaatjes. Wat betekenen de beleidsmaatregelen voor de portemonnee van de Nederlandse burgers?

Bronnen rondom het kabinet bevestigen „grosso modo” de juistheid van de gelekte cijfers. De gegevens waar RTL mee kwam, waren echter de stand van zaken, toen de regeringspartijen VVD en PvdA twee weken geleden met de constructieve oppositie van D66, ChristenUnie en SGP tot een begrotingsakkoord kwamen. Het Centraal Planbureau (CPB) maakt sindsdien nog de nodige macro-economische berekeningen, waardoor de uiteindelijke versie van de Miljoenennota én de koopkrachteffecten in de laatste dagen nog „licht” kunnen wijzigen, aldus een bron.

Uit de voorlopige gelekte cijfers valt op dat twee op het oog kwetsbare groepen in de begrotingsplannen van volgend jaar er in koopkracht op achteruit gaan: ouderen (een teruggang in koopkracht van 0,5 tot 1,75 procent) en gezinnen met een modaal inkomen waarvan er één kostwinner is (min 2,75 procent).

Dat laatste kan niet uit de koker komen van de twee christelijke partijen die met het begrotingsoverleg meededen. SGP als ChristenUnie zijn immers beide voorvechters van het klassieke gezin met ‘eenverdieners’, waar vader werkt en moeder voor het huishouden zorgt.

Volgens een bron was het dan ook niet zomaar dat op de laatste dag van de onderhandelingen, de fractievoorzitters nog aanschoven. Om de christelijke partijen mee te krijgen, moest er nog veel uit de kast worden gehaald om de negatieve effecten voor deze gezinnen zoveel mogelijk te repareren. Dat is onder meer gelukt met de kindregeling. En per saldo, wisten de rekenaars van het ministerie van Sociale Zaken voor te spiegelen, gaat 70 procent van de eenverdieners – gezinnen met één kostwinner die meer of minder dan modaal verdienen – er volgend jaar wél op vooruit. Zij het met een bescheiden kwart procent.

Zo ligt ook het beeld voor ouderen genuanceerder, meldden bronnen. Inderdaad gaan drie groepen ouderen er in koopkracht op achteruit (de alleenstaande AOW’er met aanvullend pensioen en de AOW-paren, met en zonder aanvullend pensioen). Maar ook die groepen zijn relatief beperkt in aantal. Volgens een bron gaat 55 procent van de ouderen er „licht op vooruit”. Anderen blijven gelijk of dalen licht in koopkracht. Armlastige ouderen zouden zoveel mogelijk worden ontzien.