De eerste voorschotten zijn uitgekeerd

De advocaten van nabestaanden keken uit naar de eerste bevindingen van het onderzoek naar de crash met vlucht MH17. Maar het is slechts een klein stapje naar een volledige reconstructie.

Echt onder de indruk is letselschadeadvocaat John Beer uit Amsterdam niet van het eerste onderzoek door de Onderzoeksraad voor Veiligheid naar de crash met vlucht MH17. „Elke steen die bijdraagt aan de feiten is er één. Maar dit is geen grote steen. Het onderzoek stelt alleen dat er geen andere mogelijke oorzaak is dan impact van buitenaf. Dat wisten we al. Het rapport is een eerste stapje naar een volledige reconstructie.”

Beer en zijn kantoorgenoten staan de nabestaanden bij van twintig slachtoffers van de vlucht van Malaysia Airlines. De juristen helpen de nabestaanden bij de afhandeling van de schade. De eerste voorschotten van ongeveer 40.000 euro per slachtoffer zijn inmiddels uitgekeerd. Beer: „Wij hebben contact gehad met de advocaten van Malaysia Airlines en uit die gesprekken kwam naar voren dat de luchtvaartmaatschappij de voorschotten niet zal terugvorderen, ook als later blijkt dat de schade kleiner is dan dat bedrag.”

Vergoeding hangt af van schade

Nabestaanden hebben twee jaar de tijd om bij Malaysia Airlines een vordering in te dienen. Als zou blijken dat de luchtvaartmaatschappij niets te verwijten valt, dan is de aansprakelijkheid beperkt tot maximaal ongeveer 130.000 euro.

De hoogte hangt af van de schade die is geleden: het verlies van bijvoorbeeld een kostwinner is financieel gezien veel groter dan dat van een kind. Als de luchtvaartmaatschappij wél iets te verwijten valt, dan is de aansprakelijkheid volgens Beer „onbeperkt” en kan de vergoeding veel hoger uitvallen.

Om de mate van verwijtbaarheid te kunnen meten, is een nader onderzoek van groot belang, zegt Beer. „Waar wij vooral benieuwd naar zijn is de betrokkenheid van personen en staten bij deze crash. Ik kan me voorstellen dat daarover al veel meer bekend is. Landen als de VS moeten de crash hebben geregistreerd en beschikken over satellietbeelden. Mensen zijn wellicht al lang bezig om de crash te reconstrueren. Het is belangrijk dat de Onderzoeksraad van dat soort informatie kennis kan nemen en niet alleen constateert dat er gaten in het toestel zitten.”

Stel dat binnenkort meer informatie beschikbaar komt over de daders, wat betekent dat dan voor de nabestaanden op zoek naar schadevergoeding? Beer: „Wij kijken naar alle feitenonderzoeken, in de Verenigde Staten en hier. Vervolgens zouden wij kunnen concluderen dat de pro-Russische separatisten of Russische Federatie aansprakelijk gesteld kunnen worden. Maar het kan ook zijn dat Oekraïne aansprakelijk kan worden gesteld, bijvoorbeeld omdat het luchtruim boven het land niet helemaal was gesloten. De vraag is dan of dat een verantwoord besluit is geweest.”

Voorzichtig handelen met daders

Beer wijst in dat verband op de terroristische aanslag op een toestel van Pan Am boven het Schotse Lockerbie, waarbij eveneens alle inzittenden om het leven kwamen. Nadat was gebleken dat Libië bij de aanslag was betrokken, kregen de families van de slachtoffers niet alleen een schadevergoeding van de luchtvaartmaatschappij, maar ook van Libië. Het is dan zaak om organisaties of landen achter de aanslagplegers te vinden en genoegdoening te eisen. „Je moet daarbij heel voorzichtig handelen”, zegt Beer. „Het is geen appeltje eitje.”

Overigens moeten de nabestaanden het bij het claimen van schadevergoedingen volgens advocaat Beer bepaald niet hebben van het Nederlands recht. Beer: „Dat is heel beperkt. Het zijn vooral de christen-democraten geweest die altijd hebben gesteld dat je vooral niet veel mag claimen na een overlijden. Als in Nederland een huisarts dronken is en weigert zijn bed uit te komen om een ziek kind te bezoeken en dat kind overlijdt, dan moeten wij de nabestaanden uitleggen dat zo’n huisarts kan volstaan met het betalen van de begrafeniskosten.”