Air France-KLM investeert 1 miljard euro in Transavia

Foto ANP

UPDATE: Air France-KLM gaat 1 miljard euro investeren in Transavia

Air France-KLM gaat de komende vijf jaar 1 miljard euro investeren in dochtermaatschappij Transavia. Het aantal vliegtuigen wordt verdubbeld, van de huidige 50 naar 100 in 2017. De versterkte budgetmaatschappij moet gaan concurreren met easyJet en Ryanair om de Europese vakantiemarkt. Dat zegt topman Alexandre de Juniac in een interview in de Franse zakenkrant Les Echos vanochtend. In april 2015 worden drie bases buiten Nederland en Frankrijk geopend. De Juniac noemt geen steden, elders is sprake van Lissabon, Porto en München. In 2016 volgen nog zes bases elders in Europa. Transavia Europe zou worden geleid door de Nederlander Bram Gräber.

Piloten van Air France-KLM dreigen met een staking van 15 tot 22 september omdat hun arbeidsvoorwaarden – salaris, carrièremogelijkheden - bij Transavia zullen verslechteren. De onderhandelingen tussen de maatschappij en de vakbonden SNPL en SPAF zitten vast. De Franse piloten hebben privileges opgebouwd die ze niet willen prijsgeven. De Juniac: “Het is onmogelijk om met de voorwaarden van Air France bij Transavia te gaan werken, dat kan alleen als je Transavia om zeep wilt helpen.” Volgens de topman levert de uitbreiding van Transavia 220 tot 250 nieuwe pilotenbanen op vanaf 2019.

Alexandre de Juniac kon kennelijk niet langer wachten. De topman van Air France-KLM gaf vanochtend in de Franse zakenkrant Les Echos al prijs wat de plannen zijn met dochter Transavia. Tot nu toe werd steeds verwezen naar de presentatie van het nieuwe vijfjarenplan van Air France-KLM, morgen in Parijs.

In de aanloop naar die bekendmaking werden al wat contouren zichtbaar van Perform 2020: halvering van de vrachtvloot van Martinair en de uitbouw van Transavia tot pan-Europese prijsvechter. De ene dochter wordt uitgekleed, de andere aangekleed. Dit zijn de strategische dilemma’s voor Alexandre de Juniac en Camiel Eurlings.

1. Transavia ombouwen

Het meest ingrijpend zijn de plannen met transavia.com, de vrijetijdsdochter die vanaf Schiphol, Rotterdam en Eindhoven op Europese vakantiebestemmingen vliegt. Naast of in plaats van de huidige maatschappijen Transavia Nederland (dertig vliegtuigen) en Transavia France (twintig vliegtuigen) komt Transavia Europe, met bases elders in Europa.

Met een sterker en groter Transavia wil Air France-KLM concurreren met budgetmaatschappijen easyJet en Ryanair, in de strijd om de Europese vakantiemarkt. Dat lijkt echter een ongelijke strijd. Alleen al qua schaal: easyJet heeft een vloot van ruim tweehonderd toestellen, Ryanair heeft er driehonderd en bestelde er deze week nog honderd bij Boeing.

Beide gaan zich meer richten op grotere, beter bereikbare vliegvelden. EasyJet opent in de lente van 2015 een basis op Schiphol. Tegenover al die expansie staan de nadelen van Transavia: kleine vloot, hoge personeelskosten, geringe bekendheid buiten Nederland.

2. Vrachtvervoer winstgevend maken

Dochterbedrijf Martinair is al jaren verliesgevend. De vrachtdivisie is niet opgewassen tegen de concurrentie: Aziatische maatschappijen die veel vracht meenemen in passagiersvliegtuigen, en koeriers als FedEx en DHL die goederen van deur tot deur vervoeren. Diverse opties zijn overwogen: verkoop, opheffing, samenwerking met partner Etihad Airways. Vorige week viel de beslissing: vijf MD 11-vrachtvliegtuigen worden afgestoten, vijf Boeings blijven over (twee in Parijs, drie in Amsterdam).

Cargo blijft belangrijk, verzekert de directie, ook in het ruim van passagiersvliegtuigen. Het verlies van 350 tot vierhonderd banen bij Martinair zal elders in het bedrijf worden opgevangen. Volgens de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers getuigt de defensieve stap van gebrek aan visie. Juist vrachtvervoer kan snel weer aantrekken als het economisch beter gaat.

3. De concurrentie op Azië en Amerika verslaan

Niet alleen in Europa heeft Air France-KLM te maken met toenemende concurrentie, ook op de vanouds renderende routes naar Azië en de Verenigde Staten wordt het zwaar. De concurrentie voor vluchten naar het Verre Oosten komt vooral van staatsbedrijven als Etihad Airways uit Abu Dhabi en Emirates uit Dubai. Comfort aan boord en luxe overstapfaciliteiten in de woestijn verleiden de Europese reiziger.

De winnaar in deze mondiale strijd is de maatschappij met het beste netwerk en de meeste bestemmingen. Samenwerking is een must, en dat doet Air France-KLM al jaren. In SkyTeam met twintig maatschappijen, waarvan negen in Azië (en slechts één in de VS en twee in Latijns-Amerika). Met Delta en Alitalia vormt het een joint venture.

Samenwerking en concurrentie liggen echter dicht bij elkaar. Dankzij een verband met Etihad kan Air France-KLM de hub (knooppunt) Abu Dhabi koppelen aan Amsterdam, maar Etihad probeert via deelnames in Alitalia en Air Berlin een plek te veroveren in Europa. Eurlings en De Juniac moeten slim schaken: met wie gaan ze samenwerken, en in welke mate?

4. Is het niet te vroeg om weer te gaan investeren?

En dan is er het geld. Met het bezuinigingsprogramma Transform 2015 moest per eind dit jaar de schuldenlast worden teruggebracht naar 4,5 miljard euro. Dat wordt 2015, zonder streefdatum. In het eerste half jaar van 2014 was er lichte groei. Wel was er een bijgestelde winstverwachting voor heel 2014: het bruto bedrijfsresultaat wordt nu geschat op 2,2 miljard euro in plaats van 2,5 miljard.

Perform 2020 legt het accent op groei, getuige ook de 1 miljard voor Transavia. Het personeel kijkt ernaar uit, na twee jaar nullijn. Vanaf 2016 investeert Air France-KLM 700 miljoen euro in 25 Boeings 787-9. Vervanging moet: nieuwe toestellen gebruiken minder brandstof en zijn dus goedkoper.

Analisten waarderen het herstel van de afgelopen periode, en zien de noodzaak van investeren na het bezuinigen. Ze vrezen echter blijvend hoge kosten, vooral door dure werknemers. De machtige Franse vakbonden en immer dreigende stakingen zijn wellicht de grootste zorg voor de top van Air-France-KLM.