Amerikaanse Parkinsonpatiënten krijgen Nijmeegse behandeling

‘Radboud’ sluit contract over hersenziekte met grote zorgaanbieder Kaiser.

Bas Bloem

Een van de grootste Amerikaanse zorgaanbieders, Kaiser Permanente, gaat Parkinsonpatiënten behandelen volgens het Nederlandse model. Het bedrijf heeft daarvoor gisteren een overeenkomst getekend met het Nijmeegse Radboud Universitair Medisch Centrum, waar het Parkinsonmodel is ontwikkeld. Kaiser Permanente telt 9,5 miljoen cliënten, van wie driekwart in Californië woont.

Het Nederlandse model, genaamd ParkinsonNet, is tien jaar geleden ontwikkeld door hoogleraar neurologie Bas Bloem en bewegingswetenschapper Marten Munneke. Patiënten worden zoveel mogelijk dicht bij huis behandeld door een gespecialiseerd team dat onder meer bestaat uit een neuroloog, een fysiotherapeut, een logopedist en een seksuoloog. Patiënten hebben een grote inbreng bij hun behandeling. Ze kunnen zelf aangeven welke klachten – zoals slapeloosheid, last van obstipatie, seksuele problemen – ze het liefst aangepakt zien. Deze zorgopzet blijkt goedkoper, en beter voor patiënten. Inmiddels werken alle ziekenhuizen in Nederland volgens dit model. Bas Bloem licht de overeenkomst toe.

Hoeveel levert deze deal het Radboudumc op?

„We gaan er geen cent aan verdienen. Een van onze mensen, Lonneke Rompen, gaat voor een jaar naar Californië om het zorgnetwerk mee te helpen opzetten. Dat is op kosten van Kaiser. Verder vliegen Marten en ik naar verwachting vier keer per jaar over voor consultancy. Dat is het.”

Heeft u geen patenten op ParkinsonNet?

„Nee, die hebben we destijds niet afgesloten. Alleen het merk ParkinsonNet is beschermd. We hebben met Kaiser afgesproken dat ze dat mogen gebruiken.”

Wat maakt deze overeenkomst interessant?

„De schaal. Kaiser is een gigant. Ik ben benieuwd hoe zij de infrastructuur voor behandeling gaan opzetten. Daar kunnen wij vast weer van leren. En misschien profiteert het Nederlandse bedrijfsleven ervan. We ontwikkelen met Gelderse bedrijven producten voor Parkinsonpatiënten, onder meer een hometrainer waarop je tijdens het fietsen een spel speelt, en die je aanmoedigt.”

Hoe is de zorg in de VS georganiseerd?

„Heel anders dan hier. Kaiser bezit een keten van ziekenhuizen die hele goede zorg leveren. Maar de eerste lijn is er zwak, terwijl die in ons model juist cruciaal is. Kaiser is ook zorgverzekeraar en zorgaanbieder tegelijk. Dat hebben we in Nederland strikt gescheiden. Je kunt zeggen, dat is goed, anders krijg je misschien monopolisten. Maar door die schotten gaat in Nederland alles veel langzamer. Kaiser heeft grote plannen met ons model. Zodra ze zien dat ParkinsonNet werkt, zetten ze iets soortgelijks op voor de echt grote ziekten: diabetes, alzheimer, COPD. Dan kan het snel gaan. In Nederland is dat ondenkbaar. Hier zijn teveel schotten tussen de specialismen.

„Ook de financiering van de zorg is verschot. Je hebt de AWBZ, de gemeenten, de zorgverzekeringswet. Wie betaalt voor de integrale parkinsonzorg, die dwars door die schotten loopt? Het is tekenend dat de structurele financiering voor ParkinsonNet, 500.000 euro per jaar, nog steeds niet is geregeld, hoewel het zijn waarde al lang bewezen heeft.

Zijn er nog andere landen waar ParkinsonNet is overgenomen?

„We hebben in april een overeenkomst getekend met de regio Niederrhein, rond Duisburg. Daar houden we het voorlopig bij. In Duitsland is de zorg weer heel anders opgezet. In Nederland werken neurologen alleen binnen een ziekenhuis. In Duitsland heb je ook vrijgevestigde neurologen. Het systeem is er meer versnipperd. Dat maakt het lastiger de Parkinsonzorg regionaal te organiseren.”