Ondergoed en geboortes - zes alternatieve indicatoren voor economische groei

Beeld NRC Q

De toestand van de economie verklaren aan de hand van de lingerieverkoop - kan dat? Morgen komt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) met zijn jaarlijkse verslag van de Nederlandse economie van het afgelopen jaar. Het zal 2013 dan weer meten naar traditionele graadmeters als consumptie, huizenprijzen, investeringen, import en export, bruto nationaal product, werkloosheid, koopkracht en faillissementen. Eigenlijk dus: alles wat we al weten over 2013.

Maar de stand van de economie bepalen kan ook anders. Zes alternatieve manieren om te weten hoe het gaat.

Geboortes

Worden er meer kinderen geboren? Dat kan betekenen dat er weer meer geld is - in de meeste ontwikkelde economieën althans. Toekomstige ouders hebben het vertrouwen dat ze genoeg geld hebben om hun kind groot te brengen. Als dat niet zo is, slecht nieuws dus.

Sinds het begin van de de crisis in 2008 neemt het aantal geboortes dan ook af:

Het zou voor dit jaar wel goed nieuws betekenen: er worden weer iets meer baby’s geboren.

Kantoorleegstand

Niet alleen de steeds verder toenemende leegstand van winkels - die last hebben van een dalende koopkracht - ook de leegstand van kantoorruimte staat in verband met economische voorspoed. Gaat het slechter met bedrijven, dan hebben ze ook minder ruimte nodig voor minder werknemers én minder geld om in nieuwe kantoren te trekken.

De lege kantoren hebben op hun beurt invloed op de economie. Ze leveren geen geld op, de bouw neemt af, en het is slecht nieuws voor vastgoedbeleggers. Sinds de crisis is er een steeds groter overschot aan kantoorvloeroppervlak:

Het goede nieuws: het aantal lege kantoren nam in 2013 iets minder sterk toe.

Zelfdoding

Zelfdoding kan allerlei oorzaken hebben. Maar dat ook ernstige persoonlijke problemen als een recessie meespelen, is bekend. Sinds 2007 stijgt het aantal zelfmoorden significant:

Afval

Een meevaller bij slechte economische tijden: minder afval. Sinds 2007 worden de vuilnisbergen in Nederland kleiner, en het Compendium voor de Leefomgeving suggereert een rechtstreeks verband met de staat van de economie. Minder geld, minder afval:

Google-trends

Zoektochten op Google verraden waar de zoekenden zich mee bezighouden. Zoals een recessie of uitkering. Zoektermen kunnen zo een afspiegeling zijn van de economische toestand, claimen wetenschappers. Zo wordt er sinds een hoogtepunt in 2008 steeds minder op de Nederlandse termen ‘recessie’ gezocht, maar onverminderd veel op ‘uitkering’:

Ondergoed

De lipstick-, Big Mac-, wolkenkrabbers- of mannenondergoedindex - het zijn de wat controversiëler variaties op economische indicatoren. Want is de stand van de economie echt te meten aan verkochte lippenstift, de hoogte van wolkenkrabbers of de prijs van een Big Mac?

Voor ondergoed zou er in ieder geval best eens wat in kunnen zitten. “Onderkleding is het eerste waarop mensen bezuinigen”, zegt retaildeskundige Cor Molenaar. “Want dat ziet toch niemand.” De verkoop van ondergoed is de laatste jaren dan ook gedaald:

Maar ook hier biedt 2014 een beetje hoop: de onderbroek verkoopt weer.