Iedere dag sterft minstens één Nederlander aan ondervoeding

Foto ANP / Lex van Lieshout

Iedere dag sterft in Nederland minimaal één persoon aan de gevolgen van ondervoeding. In ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen is een op de vijf personen ondervoed. Dit blijkt uit het rapport ‘Ondervoeding Onderschat’ dat onderzoeksbureau SEO vanmiddag presenteert aan het ministerie van Volksgezondheid.

Ellen van der Heijden, bureaudirecteur van de Stuurgroep Ondervoeding:

“Een deel van de overlijdensgevallen zou voorkomen kunnen worden als in de gezondheidszorg meer rekening gehouden zou worden met de impact van ondervoeding bij zieke mensen en kwetsbare ouderen.”

Er is sprake van ondervoeding als iemand in korte tijd extreem veel gewicht verliest – een ongewenst gewichtsverlies van minimaal tien procent in een half jaar. Ook als de verhouding tussen lengte en gewicht (body mass index) sterk uit balans is, heet dat ondervoeding. Ondervoeding gaat in Nederland vrijwel altijd gepaard met gewichtsverlies als gevolg van ziekte. Het probleem is volgens de Stuurgroep Ondervoeding dat artsen dit niet signaleren en behandelen.

Van der Heijden:

“Als niemand ingrijpt wanneer iemand veel gewicht verliest, kan iemand in korte tijd zeer fragiel worden.”

Voor het eerst onderzocht SEO de ‘maatschappelijke kosten’ van ondervoeding in Nederland. Uit het onderzoek, uitgevoerd in opdracht van de Vereniging van Nederlandse Fabrikanten van Kinder- en Dieetvoedingsmiddelen, blijkt dat ondervoeding jaarlijks 1,8 miljard euro kost. Ziekenhuizen besteden circa dertig procent meer budget aan een ondervoede patiënt dan aan patiënten met hetzelfde ziektebeeld die wel goed doorvoed zijn. De extra kosten worden veroorzaakt doordat ondervoede patiënten zeer langzaam herstellen. Zij liggen langer in het ziekenhuis en moeten vaker aan complicaties behandeld of geopereerd worden, bijvoorbeeld doordat wonden niet goed helen, door infecties of doorligwonden.

Onderzoekster Lucy Kok noemt het “opvallend” dat meer dan twintig procent van de patiënten in ziekenhuizen en verpleeghuizen ondervoed is: “Dat verwacht je niet in Nederland.” Van der Heijden:

“Artsen zeggen vaak dat sterk gewichtsverlies ‘erbij hoort’ als een patiënt ziek is, maar dat is een verkeerde gedachte. Het kan niet zo zijn dat patiënten in Nederland overlijden door onvoldoende aanpak van hun slechte voedingstoestand in ziekenhuizen, verpleeghuizen en thuis.”