Gedachten lezen per magnetisch veld

Met magneten wordt bij de ene mens een simpele gedachte gelezen en bij een ander opgewekt. Wel héél traag.

Proefpersonen kunnen tekst aan elkaar overbrengen via signalen die rechtstreeks van brein naar brein gaan, zonder gebruik van beeldscherm of geluid. Een internationaal team van onderzoekers beschrijft in het online tijdschrift PLOS One experimenten waarin paren proefpersonen communiceerden over een afstand van 8000 km (van India naar Straatsburg). Hun ‘gedachten’ reisden via internet.

Niet dat de ene proefpersoon ‘Koffie!’ dacht en de ander min of meer telepathisch op dezelfde gedachte kwam. De procedure was veel omslachtiger, en ook ingewikkelder dan whatsappen of skypen.

Het uitgangspunt waren de woorden Hola en Ciao (‘Hallo’ in het Spaans en ‘Tot ziens’ in het Italiaans) die voor het experiment waren omgezet in ASCII-code, de standaardweergave in computercode (enen en nullen) van de letters van het alfabet.

De ‘zender’ kreeg deze enen en nullen een voor een te zien, en moest bij een 1 krachtig denken aan handbewegingen en bij een 0 aan activiteit van zijn voeten. De hersengolven die deze gedachten opwekten, werden opgepikt door elektroden op zijn hoofd. De golven die horen bij ‘handen’ zijn goed te onderscheiden van de golven voor ‘voeten.’

Zo ontstond weer een rij enen en nullen die via internet naar Straatsburg ging. Die werden gegeven aan een TMS-apparaat, dat via magnetische velden het visuele centrum van de hersenen kan activeren. De ontvangende proefpersonen kregen zo een niet-bestaande lichtflits (een zogeheten fosgeen) te zien. Op de ene plek in het gezichtsveld betekende dat een 1, op de andere een 0. Aldus werd de reeks enen en nullen uit India gereproduceerd. De snelheid van informatieoverdracht was bij de experimenten ongeveer twee bits per minuut, wat neerkomt op vier minuten per letter.

Volgens Marcel van Gerven, universitair hoofddocent Kunstmatige Intelligentie aan de Radboud Universiteit, is het voor het eerst dat dit bij mensen is gedaan. Eerder is het gelukt een rat in de VS live dezelfde beweging te laten uitvoeren als een in Brazilië, maar dat was middels ingeplante elektroden.

„Het is een mooi resultaat maar het verrast me niet,’ zegt Van Gerven. „De technieken hiervoor lagen klaar.” Van Gerven wijst er verder op dat dit een demonstratie is en dat de weg naar eventuele toepassingen lang zal zijn. Het proces dat nu is toegepast is te ingewikkeld om echt te communiceren. „Je zou dan juist wel implanteerbare elektroden moeten gebruiken; de overbrenging wordt daarmee veel directer.”