Cilic paart kracht nu aan geduld en dankt Ivanisevic

De Kroaat Marin Cilic was in zijn eerste grandslamfinale oppermachtig tegen Kei Nishikori. Een jaar geleden zat hij nog geschorst thuis.

Gefrustreerd tegen zichzelf pratend in de eerste set, zuchtend en steunend bij het begin van de tweede, steeds weer geïrriteerd zijn pet verschuivend in de derde set. Kei Nishikori wist zich geen raad in de arena van het Arthur Ashe Stadium. Weer een brute ace van tegenstander Marin Cilic, weer een genadeloze winner om zijn oren. En niemand in de buurt om hem te redden. Dat een partij van 1 uur en 54 minuten zo lang kon duren. Met 6-3, 6-3 en 6-3 verloor de Japanner zijn eerste grandslamfinale. Nooit een kans gehad.

Een bijzondere wedstrijd was de finale van de US Open 2014 vooral vooraf. Voor het eerst sinds 2005 geen speler van de ‘Big Four’ – Novak Djokovic, Rafael Nadal, Roger Federer en Andy Murray – in de finale van een grandslamtoernooi. Nishikori als eerste Aziatische speler ooit in de finale van het herenenkel, en ook tegenstander Cilic debuteerde als finalist. Maar qua niveau kon de eindstrijd van vannacht niet tippen aan die van 2013, toen de dit jaar afwezige Nadal (polsblessure) in vier sets won van Djokovic. Daarvoor was de 1.98 lange Kroaat eenvoudig veel te sterk voor de liefst twintig centimeter kleinere Nishikori.

„Het voelt totaal onwerkelijk om grandslamkampioen te worden genoemd”, stamelde Cilic, die een hoofdprijs van drie miljoen dollar (2,3 miljoen euro) opstreek en eind deze week naar Nederland komt om met Kroatië te spelen voor de Davis Cup. Een jaar geleden zag de wereld van de 25-jarige hardhitter er compleet anders uit. Tijdens de US Open zat hij noodgedwongen thuis in Kroatië, geschorst wegens gebruik van het verboden middel nikhetamide. Cilic sprak van een onschuldige glucosetablet, vocht zijn straf aan en zag de uitsluiting teruggebracht van negen naar vier maanden.

Het nadeel van gebrek aan competitie door de schorsing zette Cilic om in een voordeel. Met zijn coach Goran Ivanisevic, in 2001 op Wimbledon de enige Kroaat die tot gisteren een grandslamtoernooi won, werkte hij in de luwte hard aan zijn spel. Zie hem in mei na uitschakeling op Roland Garros om negen uur ’s ochtends de trainingsbaan op gaan om met zijn linkshandige coach speels een half uurtje louter winners te slaan. „Zijn belangrijkste inbreng is dat Goran me het plezier in tennis heeft teruggeven. Mede daarom speel ik nu beter dan ooit.”

Op weg naar de finale maakte de als veertiende geplaatste Cilic al indruk in New York. Na een moeizame vijfsetter tegen de Fransman Gilles Simon in de vierde ronde versloeg hij zonder ook maar een set te verliezen Tomas Berdych in de kwart- en Roger Federer in de halve finale. In 2010 bereikte Cilic al eens de halve finale in Australië en leek hij op weg naar een plaats in de top tien. Maar zijn forehand bleef wat wisselvallig en hij speelde teveel alles of niets om een constante factor te worden in de top.

In de eindstrijd tegen Nishikori domineerde Cilic van begin tot einde. Met in totaal van 17 aces en 38 winners overweldigde hij de Japanner (2 aces en 19 winners) volledig. Cruciaal: meer dan voorheen bouwde hij tijdens rally’s eerst rustig een voordeel op, om het pas onberispelijk af te maken als de kans echt daar was. Niet louter power meer, ook technische finesse. „Dit is het resultaat van hard werken de afgelopen jaren en zeker het laatste jaar”, legde hij na afloop op de persconferentie uit.

Nishikori, als tiende geplaatst, kon er ondanks zijn reputatie van ‘gentle warrior’ weinig tegenover zetten. Prachtige gevechten tegen Milos Raonic, Stan Wawrinka en Djokovic maakten Japan tennisgek. En hij ging de finale in met een positieve balans tegen Cilic: zeven tegen vijf zeges, waaronder de twee van eerder dit jaar in Brisbane en Barcelona. Ook hij wist zich op de tribune gesteund door een oud-topper als coach, Michael Chang, die als speler bekend stond om zijn ongekende vechtlust.

In de derde set leek Nishikori bij 4-2 achter even op te leven, maar een dropshot via de netrand redde Cilic. Een paar klappen later was de partij voorbij. „Het was een van mijn slechtste wedstrijden”, treurde de Japanner. „Volgende keer beter.”