Ouders worden strenger als het gaat om drank en dat is te merken

Jongeren gaan later drinken. In 2003 dronk 70 procent van de 12-jarigen alcohol, nu is dat 17 procent. Maar 16-jarigen lijken hun eigen gang te blijven gaan.

Het aantal 11- tot 16-jarigen dat alcohol drinkt, neemt af. Maar de groep in deze leeftijd die wél drinkt, doet dit juist intensiever. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit Utrecht, het Trimbos Instituut en het Sociaal en Cultureel Planbureau.

Toch is er genoeg reden tot optimisme, zegt het instituut. In 2003 was de Nederlandse scholier nog koploper in drankgebruik. Scholieren begonnen relatief vroeg met drinken, en ze dronken daarna ook meer dan Europese leeftijdsgenoten. De huidige generatie jongeren gaat anders met drank om. Uit het onderzoek blijkt dat zij zich meer bewust zijn van de schade door alcoholgebruik. Had van de 14-jarigen in 2003 rond de 90 procent al eens gedronken, nu is dat minder dan 50 procent. Volgens hoofdonderzoeker Wilma Vollebergh, verbonden aan de Universiteit Utrecht, komt de daling doordat ouders strenger zijn geworden.

In het vierjaarlijkse onderzoek is de 11- tot 16-jarigen ook gevraagd hoe zij in het leven staan. Daaruit blijkt dat de jongeren iets minder gelukkig zijn geworden. In 2001 gaven zij hun leven nog een rapportcijfer 8. Dat was vorig jaar gedaald naar een 7,6. „Misschien zien we hier een klein effect van de afgelopen crisisjaren”, zegt onderzoeker Vollebergh. Over de sfeer in de klas zijn de ondervraagde jongeren echter positiever; er wordt naar eigen zeggen minder gepest. Ook op andere gebieden zijn positieve trends te zien. Zo is dagelijks roken onder veertienjarigen bijna verdwenen.

Het onderzoek onderscheidt diverse risicogroepen: scholieren op het vmbo, jongeren uit gebroken gezinnen en kinderen uit de minst welvarende gezinnen drinken juist meer en eerder. De 16-jarigen bleken een categorie apart. „Als die groep eenmaal drinkt, drinken ze ook behoorlijk veel”, constateert Vollebergh. In 2013 dronken zij niet veel minder dan een aantal jaren geleden. „De 16-jarigen houden er sowieso ongezondere leefgewoonten op na.”

Het drugsgebruik bij deze groep is ook veel hoger. 27 procent van de 16-jarigen heeft ooit cannabis gebruikt, bij de 11- tot 15-jarigen is dat 9 procent.

„Wat voor de 16-jarigen de beste aanpak is, lijkt ons een van de belangrijkste vraagstukken voor de komende jaren”, zegt Vollebergh.

Het onderzoek werd uitgevoerd tussen 2009 en 2013, nog vóór de de minimumleeftijd voor het kopen van tabak en alcohol werd verhoogd van 16 naar 18 jaar. Vollebergh is benieuwd of dit effect heeft. „Over vier jaar zijn er nieuwe onderzoeksresultaten.”