Hoe zat het ook al weer met de MH370?

Het vliegtuig verdween in de vroege ochtend van 8 maart en eindigde acht uur later in zee. Alleen de zwarte dozen kunnen het mysterie ophelderen.

Contact verbroken

De Boeing 777 van Malaysia Airlines was even na middernacht vertrokken uit Kuala Lumpur en met 227 passagiers en 12 bemanningsleden op weg naar Peking. Ongeveer een uur na de start werd het contact verbroken. Het vliegtuig vloog toen op de normale kruishoogte van elf kilometer en het weer was goed.

Om 01.07 uur lokale tijd verstuurde het voor het laatst een zogeheten ACARS-bericht, een automatisch technisch bulletin. Om 01.19 uur, bij de grens van het Maleisische en Vietnamese luchtruim, meldde een van de twee piloten zich af bij de verkeersleiders in Kuala Lumpur („Good night, Malaysia Three Seven Zero”). Dat was het laatste radiocontact. De vlucht had zich toen moeten melden bij Vietnam, maar dat is niet gebeurd.

Van de route af

Op de civiele radar was het toestel voor het laatst zichtbaar boven de Golf van Thailand om 01.21 uur. Het zette juist een scherpe bocht naar het westen in. Dat was te zien door de zogeheten ‘transponder’ van MH370, een baken dat gegevens – vlieghoogte, koers, snelheid – naar de grondradar terugstuurt. De bocht werd mogelijk ingezet door een piloot, maar het kan ook dat MH370 automatisch koers zette naar een nieuw routepunt. Daarna verdween het transpondersignaal.

Richting India

Later zou blijken dat militaire radars op dat ogenblik een anoniem vliegtuig waarnamen dat MH370 is geweest. Het toestel lijkt eerst naar veertien kilometer te klimmen, om dan af te dalen naar zeven kilometer en zelfs enige tijd vier kilometer. Het stak het Maleisische schiereiland over, vloog toen richting het Thaise schiereiland Phuket en boog daarna noordwest af, naar de Indiase Andaman-eilanden. De militaire radar zag het vliegtuig voor het laatst om 02.15 uur.

Toch nog contact

Communicatie via radio, transponder en ACARS was verbroken; opzet of niet – dat staat niet vast. Later zou blijken dat de satellietverbinding die het vliegtuig onderhield – onder meer om het ACARS-bulletin te versturen – niet volledig was verbroken. MH370 meldde zich nog zeven uur lang elk uur met een elektronische ‘ping’ bij een satelliet boven de Indische Oceaan, zoals mobiele telefoons zich aan zendmasten kenbaar maken. De laatste ‘ping’ is om 08.19 uur ontvangen.

In rechte lijn naar het zuiden

De ‘pings’ bevatten geen vluchtgegevens, maar uit analyse is gebleken dat ze zijn verzonden door het vliegtuig dat in een rechte lijn naar het zuiden vloog. Het ‘verdwijnpunt’ van MH370 kwam zo in de Indische Oceaan te liggen ten westen van de Australische stad Perth.

Een teken onder water

De zoektocht, eerst in de Chinese Zee en ten westen van Maleisië, verplaatste zich naar het zuiden. Er werden geen drijvende wrakstukken gevonden. Tussen 6 en 8 april werden ultrasone signalen gedetecteerd die afkomstig leken van het locatiebaken van de zwarte dozen. De noodbatterij van de dozen moet toen al bijna uitgeput zijn geweest. De signalen wezen op een gebied dat noordelijker lag dan het veronderstelde verdwijnpunt. Met onderwaterrobots werd de zeebodem daar tot 28 mei afgezocht, tevergeefs. De signalen blijven een raadsel.

Een nieuwe zoektocht

Intussen is het zoeken verplaatst naar het oorspronkelijk geplande gebied. Schepen, onder meer van het Nederlandse bedrijf Fugro, hebben de grillige contouren van de zeebodem met sonar in kaart gebracht. Vorige week begon het zoeken in een nieuwe ‘prioriteitszone’ van 60.000 vierkante kilometer. Er is geld beschikbaar om een jaar lang door te zoeken.

Sleutel: de zwarte dozen

Voor het lot van MH370 ontbreekt die ene plausibele verklaring. De Maleisische regering zegt dat het vliegtuig doelbewust van zijn route is afgebracht. Maar voor kaping, mogelijk door (een van) de piloten, ontbreken motief en harde aanwijzingen. Brand of technische storing? Onwaarschijnlijk. Welke catastrofale storing legt wel alle communicatie in één klap plat, maar laat het vliegtuig nog zeven uur doorvliegen? De rechte koers naar het zuiden, eindigend in de oceaan, is consistent met een vliegtuig dat op de automatische piloot doorvliegt tot de brandstof op is.

Mogelijk gaat het om een combinatie van oorzaken. De sleutel tot het raadsel blijven de zwarte dozen, die alle technische gegevens, conversaties in de cockpit en achtergrondgeluiden hebben vastgelegd.