Geen schandaal lijkt populair football te raken

Dit weekeinde is de competitie begonnen. De sport heeft honkbal ingehaald als het nationale tijdverdrijf

Johnny Manziel Foto AFP

De populairste footballspeler van Amerika begint het seizoen op de bank. Johnny Manziel, alias Johnny Football – zijn handelsmerk – was de afgelopen twee jaar de beste amateur quarter back van het land. Lichtvoetig en creatief in het veld, een charismatisch feestbeest buiten het stadion.

Spraakmakend en trendsettend in een land dat eeuwig hongert naar sporthelden. Na twee jaar, in plaats van de gebruikelijke vier of vijf, hield hij het deze winter als universiteitsspeler bij Texas A&M voor gezien. De profcompetitie lonkte.

De Cleveland Browns lijfden hem in; zijn komst naar de stad veroorzaakte meer ophef dan de terugkeer van basketbalster LeBron James. James verklaarde zich een fan van Manziel; hij nam zijn kinderen tijdens het voorseizoen mee naar een training. Een oefenwedstrijd van de Browns – voor de komst van Manziel was dat een modaal team zonder titelkansen – werd uitgezonden door het tv-kanaal van de National Football League en bekeken door bijna drie miljoen mensen. Als een van de nationale zenders de wedstrijd had uitgezonden, waren de kijkcijfers ongetwijfeld vele malen hoger geweest.

En toen ging het mis. Manziel speelde ver onder zijn niveau tijdens het voorseizoen. Hij werd gesignaleerd in de gokpaleizen van Las Vegas waar extra trainingsarbeid in Cleveland niet had misstaan. Hij stak tijdens een oefenwedstrijd zijn middelvinger op naar de dug out van de Washington Redskins. Boodschap: geen respect. Het gebaar werd niet op prijs gesteld. De NFL strafte hem met een boete van 12.000 dollar, een symbolisch bedrag voor de meeste spelers.

De tol in het veld kan wel eens hoger uitpakken. Doorgewinterde profs in de NFL stellen doorgaans geen prijs op arrogante snotapen. Het wachten is op de veteraan die Manziel een rake klap uitdeelt. Om hem, zoals ze hier zeggen, „eerlijk te houden”.

Maar voorlopig komt het daar dus niet van. De Browns kondigden twee weken geleden aan het seizoen te beginnen met veteraan Brian Hoyer. Johnny Football moet nog rijpen.

De koortsachtige sfeer rondom Manziel is symbolisch voor de staat van professioneel football. De competitie die dit weekend officieel is begonnen, domineert het Amerikaanse sportlandschap, zoals geen andere Amerikaanse sport eerder. De NFL blaakt van zelfvertrouwen; de bond genereert jaarlijks 10 miljard dollar aan inkomsten. Bondsvoorzitter Roger Goodell, zelf goed voor een inkomen van 44 miljoen dollar in 2012, wil dat bedrag in 2027 verdubbeld zien.

Niemand beschuldigde hem van geraaskal of opschepperij toen Goodell zijn ambities uitsprak. Tv-zenders staan in de rij om footballwedstrijden uit te zenden. CBS, NBC, Fox, ESPN, DirecTV en het eigen kanaal van de NFL graaien mee in de kaskraker die het football is. CBS kondigde deze week aan de uitzendingen van de US Open na bijna een halve eeuw te beëindigen; tennis is als kijksport in zwaar weer beland. In plaats daarvan zendt CBS vanaf dit seizoen NFL-wedstrijden uit op donderdag; nog even en de football competitie is dagelijks op televisie te zien.

Opmerkelijk is ook dat de populariteit van de sport niet lijdt onder de vele schandalen. Hersenschade onder oud-spelers werd in de rechtszaal afgekocht. Spelers van de Miami Dolphins die zich schuldig maakten aan wangedrag jegens en intimidatie van een collega zijn weer speelgerechtigd. Footballspelers die positief testen voor gebruik van verboden stimulerende middelen krijgen nog net geen bemoedigend schouderklopje van hun trainer voordat ze hun milde straf van vier wedstrijden uitzitten.

Het brute wangedrag van running back Ray Rice van de Baltimore Ravens vormt de enige uitzondering. Rice sloeg afgelopen winter in een hotel zijn verloofde Janay bewusteloos. Een camera registreerde hoe hij Janay (inmiddels zijn echtgenote) bij haar haren uit de lift sleepte. Rice werd door Goodell voor twee wedstrijden geschorst; twee wedstrijden minder dan de NFL oplegt voor drugsgebruik. De milde straf voor Rice veroorzaakte een storm van verontwaardiging in de VS. Goodell zag zich genoodzaakt vorige week op de zaak terug te komen: „Ik heb niet juist gehandeld.”

Huiselijk geweld van werknemers van de NFL, en daarbij hoeft het niet alleen om spelers te gaan, wordt nu veroordeeld met zes wedstrijden schorsing. Recidivisten staan minstens een jaar aan de kant. Zonder salaris. Maar de nieuwe maatregelen gelden niet met terugwerkende kracht voor Rice.

Ooit gold honkbal als het nationale tijdverdrijf van Amerika. Maar die sport vecht, net als tennis en in mindere mate basketbal, een verliezende strijd om de aandacht van de Amerikaanse sportliefhebber. Zowel tennis als honkbal worden in Amerika als relatieve trage sporten gezien. Daar komt bij – en het US Open is daar een illustratie van – dat in het tennis Amerikanen slechts bij uitzondering nog een rol spelen. De elitaire tennisliefhebber mag dan een voorliefde voor de Zwitser Roger Federer hebben, de gemiddelde Amerikaan ziet liever een type Jimmy Conners. Maar die is er momenteel niet. Tel daarbij dat honkbal veel Latijns-Amerikaanse invloeden en buitenlandse spelers kent, en het grote succes van het Amerikaans football begint logisch te worden.

De titel van een boek in de prestigieuze Library of America dat deze zomer uitkwam zegt alles. Football: Great Writing About the National Sport. Football is ondanks alles inderdaad de nationale sport van het land. Op afstand.