Deze man kost Dordrecht elk jaar een half miljoen euro

Al twee jaar stuurt een pandjesbaas onafgebroken bezwaarschriften naar de gemeente die moeten worden beantwoord. Ze willen de man nu laten gijzelen.

Tientallen wipkippen en glijbanen verdwijnen uit Dordrecht, net als het gratis openbaar vervoer tijdens de kerstmarkt. De gemeente bezuinigt vier miljoen dit jaar, op een begroting van 457 miljoen. Er gaan ook minder euro’s naar het leerlingenvervoer en naar openbaar groen. Maar er is één kostenpost die hardnekkig blijft drukken op de jaarbegroting: het half miljoen euro aan mankracht voor het verwerken van de post van de Dordtse pandjesbaas Mustafa Karasahin.

Uit onvrede over de beslaglegging op het gros van zijn huurpanden – het gevolg van zijn weigering te voldoen aan strengere huureisen – stuurt Karasahin de gemeente maandelijks nog steeds tientallen en soms honderden WOB-verzoeken en bezwaarschriften. Over van alles en nog wat. Uit belangstelling, zegt hij. Om ons te jennen, zegt Dordrecht.

De gemeente is namelijk verplicht de post van Karasahin in behandeling te nemen. Verzoeken in het kader van de wet openbaarheid van bestuur (WOB) moeten binnen zes weken worden beantwoord, anders volgt een boete van 1.260 euro. Deze krant schreef al eerder over het meerkoppig ambtenarenteam van Dordrecht, 2,5 fte sterk, dat speciaal is opgetuigd voor de post van Karasahin. Daar komen nog de advocatenkosten bij en de manuren die opgaan aan de inzet van de archivaris voor de ingewikkkelder WOB-vragen. Dit is nu twee jaar gaande.

De civiele rechter bepaalde eerder dit jaar dat Karasahin de gemeente nog tien brieven per maand mag sturen. Voor elke extra brief moet hij een dwangsom van 1.260 euro betalen. Maar Karasahin is blijven schrijven. Soms stuurt hij zeventig poststukken op één dag. Hij moet nu drie ton aan dwangsommen betalen, het maximum dat de rechter hem oplegde.

Geldverspilling

De juridische pech voor Dordrecht is dat ze nog steeds al die brieven moet beantwoorden: niet alleen die tien toegestane, maar allemaal. De civielrechtelijke uitspraak ontslaat de gemeente namelijk niet van haar bestuursrechtelijke plichten. En het bestuursrecht eist dat een gemeente WOB-verzoeken en bezwaarschriften en vergunningsaanvragen gewoon behandelt. „De burger heeft nu eenmaal recht op contact met de overheid”, zegt de Groningse universitair docent bestuursrecht Aline Klingenberg. „Stel dat hij tien heel vervelende WOB-verzoeken indient, en zijn elfde poststuk is een terechte aanvraag van een bouwvergunning. Dan moet de gemeente die binnen de wettelijke beslistermijn behandelen.”

Zolang Karasahin doorgaat met het schrijven van brieven, duurt de Dordtse geldverspilling dus voort. Het opleggen van een dwangsom werkt niet: „We hebben van die drie ton nog geen cent gezien”, zegt een woordvoerder van de gemeente.

Daarom wil Dordrecht nu het uiterste redmiddel inzetten: het gijzelen van Karasahin. „Onze juridische middelen zijn uitgeput”, zegt de gemeentewoordvoerder. „We willen een eind aan de brievenstroom. Beter gezegd: we willen een eind aan de verspilling van gemeenschapsgeld. Vandaar dat we de rechter vragen om de inzet van dit verregaande middel.”

Gijzeling is een civielrechtelijke maatregel, maar „het lijkt op strafrecht”, zegt John Wisseborn, voorzitter van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders. „Iemand wordt gevangengezet. Alleen is gijzeling niet bedoeld om te straffen, maar om iets af te dwingen.” Gijzeling komt weinig voor, meestal roepen aanmaningen of dwangsommen mensen tot de orde. In heel Nederland gebeurt het jaarlijks „misschien enkele tientallen keren”, zegt Wisseborn – maar zover hij weet gaat het altijd om conflicten tussen burgers onderling. Een vrouw die haar buurman het recht op overpad blijft ontzeggen. Een rijke man die zijn ex de alimentatie niet betaalt. Een conflict als in Dordrecht, tussen gemeente en burger, noemt Wisseborn „tamelijk uniek”. Maar hij sluit niet uit dat de rechter de eis tot gijzeling inwilligt nu de dwangsom vergeefs blijkt.

Gevangenis

Stel, de rechter besluit tot gijzeling, en stel, Karasahin blijft doorschrijven, dan zal een deurwaarder aan diens deur verschijnen, waarschijnlijk vergezeld door de politie – vanwege vluchtgevaar. De briefschrijver zal worden meegenomen naar een gevangenis. De rechter bepaalt hoe lang hij de cel in gaat: bijvoorbeeld tien dagen voor elk teveel van honderd brieven. Van de wet mag een gegijzelde niet langer dan een jaar in de cel zitten. Na dat jaar zijn de juridische middelen van Dordrecht opgebruikt. Ook gijzeling zal de gemeente overigens geld kosten: 11,30 euro per dag, voor de huur van de cel.

Mustafa Karasahin is „trots dat hij dit heeft bereikt. De lokale overheid staat met de rug tegen de muur.” Tegen een gijzeling ziet hij niet op. „Je hebt je natje en je droogje.” Nog steeds is hij het oneens met het huurbeleid. Dordrecht stouwt volgens hem antikraakpanden vol met arbeidsmigranten, terwijl ze streng optreedt tegen huurbazen als hij. „Klassenjustitie.” Hij gaat door met brievenschrijven. „Ik ben heel vindingrijk.” Het kort geding dient donderdag.