Column

De (niet-)strategie van Obama tegen de kalief

Waarschijnlijk kan een mens zich beter niet wagen aan goede voornemens, en ik zeker niet. Ik was vorige week serieus van plan over een ander deel van het Midden-Oosten schrijven, maar ik moet nog een keer op de kwestie van het kalifaat terugkomen. Het gaat me om de strategie – of niet-strategie zoals president Obama het kort geleden zo treffend verwoordde – tegen de nieuwe terreur-entiteit.

Laat ik duidelijk zijn: niets doen is geen optie. Niets is zo smakelijk als succes en de successen van de kalief brengen talrijke extreme groepen en geradicaliseerde individuen ertoe zich bij hem aan te sluiten. Kijk maar naar die Nederlandse gezinnen die de laatste tijd op reis zijn gegaan naar Syrië, en zo zijn er veel meer. Straks zit-ie in Damascus, met bijkantoren over de hele Arabische wereld.

Maar wat te doen?

Ik geloof eigenlijk niet in de ‘kerncoalitie’ van tien landen onder leiding van de VS die vorige week op een NAVO-top is gesmeed, en die inmiddels (verbale) steun heeft gekregen van de Arabische Liga. Die coalitie staat klaar, aldus Obama, „om de Islamitische Staat af te breken en uiteindelijk te verslaan, zoals we achter Al-Qaeda zijn aangegaan”. Tsja. Is Al-Qaeda verslagen? Maar we hoeven gelukkig niet bang te zijn dat Obama straks als een soort reïncarnatie van Bush aan het hoofd van een internationale legermacht Irak binnenrukt en de toestand alleen maar erger maakt. Minister Kerry verzekerde meteen dat er géén grondtroepen worden ingezet, en de Britten hadden al moeite met het woord kerncoalitie omdat dat naar westerse interventie ruikt.

Ik heb natuurlijk ook geen toveroplossing, anders zat ik geen columns te schrijven. Maar luchtaanvallen gaan de oplossing niet worden en regionale tegenstanders van de kalief hebben óf geen trek in lijfelijke actie (tenzij ze zelf, zoals de Koerden recentelijk, direct worden bedreigd en dan alleen om zichzelf te redden) óf liggen internationaal gevoelig, zoals Bashar al-Assad of Iran, hoewel Teheran sinds de kalief duidelijk stijgt op de internationale ranglijst.

Maar zou het geen goed idee zijn om gewoon eens te beginnen de Islamitische Staat te isoleren? Hij is rijk, de kalief, wegens donaties van rijke Golffamilies – hup, op de sanctielijst! – en door de exploitatie van veroverde olievelden. Straf de klanten! Een daarvan schijnt nota bene Assad te zijn. Nu hij ook terrein verliest aan de jihadisten, wordt hij misschien voor druk gevoelig.

En wat ook geen slecht idee zou zijn, is NAVO-partner Turkije ertoe te bewegen eindelijk eens de doorvoer van jihadisten, wapens en niet-militaire goederen naar het kalifaat af te snijden. Ik weet het, lange grens, maar de internetkrant Al-Monitor berichtte vorige week dat de export naar het Syrische deel van het kalifaat dit jaar met 57 procent is gestegen. 57 procent! Vooral de uitvoer van voertuigen en elektronica is toegenomen; die van fruit is gedaald.

Wat zijn de Turken aan het doen? De kalief lacht zich wild.