Acht unieke avonden Kraftwerk - de grootste aanraders van deze legendes

Kraftwerk, de Duitse elektro-pioniers, tijdens de eerste van vier optredens in 3D-projectie in het Evoluon. Foto ANP

De invloedrijke Duitse band Kraftwerk speelt begin volgend jaar acht avonden achtereen in Paradiso, en elke show is uniek: in chronologische volgorde speelt de band elke avond een ander album uit hun oeuvre. Welke concerten zijn de grootse aanraders, en hoe beïnvloedde deze legendarische band de muziekwereld?

De reeks concerten heeft dezelfde naam als de cd-verzamelbox van Kraftwerk die vijf jaar geleden verscheen: The Catalogue 12345678 . Het publiek krijgt een bril aangereikt voorafgaand aan de shows; deze zijn namelijk voorzien van 3D-audiovisuals. Het is voor het eerst dat een artiest of band acht avonden achter elkaar in Paradiso staat. De voorverkoop voor deze unieke concertreeks start aanstaande zaterdag.

Kraftwerk maakte pop van elektronische muziek

Elke avond wordt het desbetreffende album integraal uitgevoerd, waarna ze in de tweede helft een greep uit de rest van hun oeuvre brengen. Dat is handig om te weten, aldus NRC-muziekredacteur Jan Vollaard:

“Als je maar naar één van de concerten kunt gaan is het dus niet zo dat je alle andere muziek van Kraftwerk mist. Dat hebben ze zeer gebalanceerd aangepakt.”

En op de vraag wat de grootste aanraders zijn zegt Vollaard het volgende:

“Autobahn is absoluut de grootste klassieker van Kraftwerk. Daarmee maakten ze elektronische muziek tot popmuziek. Veel artiesten zijn door dit album beïnvloed, zelfs rappers gebruikten de muziek van Kraftwerk. Daarnaast is Radio-Activity ook heel interessant. Dat album heeft een grote ontwikkeling doorgemaakt in de loop der jaren; Kraftwerk is steeds verder betrokken geraakt bij protesten tegen kerncentrales.

Na eerdere lofzangen op de moderne tijd kwam de band in 1992 met een veranderde versie van het nummer Radio Activity. De bouw van een nieuwe kernreactor in het Engelse Sellafield bracht de groep tot de tekstregel ‘Chernobyl-Harrisburg-Sellafield-Hiroshima: Stop radio-activity!’ Als ik een favoriet zou moeten aanwijzen gaat het dus tussen de eerste twee concerten.”

‘De laatste twee albums net iets minder interessant’

Een slecht concert zit er niet tussen, benadrukt Vollaard:

“Maar de laatste twee albums vind ik zelf wat minder interessant. The Mix is echt gewoon een mix van alles wat ze daarvoor hebben gedaan, gebracht op een techno-manier. Tour de France is een gek album; het gaat heel erg over de techniek van het fietsen. Het zijn zelf waarschijnlijk nogal wielerfanaten.”

De albums die gespeeld worden, met bijbehorende concertdatum en een linkje naar het album op Spotify:
16 januari: Autobahn (1974)
17 januari: Radio-Activity (1975)
17 januari: Trans-Europe Express (1977)
19 januari: The Man-Machine (1978),
20 januari: Computerworld (1981)
21 januari: Technopop (1986)
22 januari: The Mix (1991)
23 januari: Tour De France (2003)

The Catalogue toert al twee jaar de wereld over

Met de concertreeks The Catalogue toert Kraftwerk al twee jaar de wereld over. Zo stonden ze acht avonden achter elkaar in het Londense Tate Modern Museum, Het Sydney Opera House en het Museum of Modern Arts (MOMA) in New York. Kraftwerk speelde vorig jaar vier keer een 3D show (of zoals ze het zelf noemen: een audiovisuele installatie) in het Evoluon in Eindhoven. Daar passen 1200 mensen in. De kaarten gingen zo snel dat de band besloot twee shows per avond te geven.

‘Een sprankelend nieuw geluid en onverslijtbare nummers’

Naar aanleiding van deze shows sprak muziekredacteur Hester Carvalho Met Ralf Hütter, oprichter en enig overgebleven origineel muzikant van Kraftwerk. Over de band schreef ze het volgende in NRC Handelsblad:

“Kraftwerk was de eerste popgroep die het traditionele instrumentarium volledig negeerde, ten gunste van een synthetisch idioom. In nog altijd onverslijtbare nummers als Computer Love, Neon Lights, The Model en Autobahn, creëerden Hütter en Schneider een sprankelend nieuw geluid. Het was alsof Kraftwerk dankzij hun prille toepassing van de techniek een nog ongerepte klank aan de elektronica wist te ontlokken. Zuivere schoonheid van voltagemanipulatie, gevat in bijna naïeve melodieën.”

Het was dankzij de welvaart van vader Schneider, een succesvol architect, dat de band kon beschikken over synthesizers – destijds in prijs vergelijkbaar met een modale Volkswagen, aldus Hütter:

“Wat we wilden bestond vaak nog niet. Dan bedachten we een stemvervormer, of een elektronische drum en bouwden die dan zelf, samen met onze technici. Zo ontstond het Kraftwerkgeluid, uit zelfredzaamheid.”

Van een ‘mechanische, onmenselijke’ band tot een groep legendes

Tegenwoordig geldt Kraftwerk als legendarisch. Begin jaren zeventig was de ontvangst minder enthousiast, zo legt Carvalho uit:

“Wat voor sommigen de toekomst verbeeldde, was voor anderen het begin van het einde. De elektronische muziek van Kraftwerk werd gelijk gesteld met ‘onmenselijk’ en ‘mechanisch’, en om die reden gewantrouwd. Live was er, door de egalitaire opstelling, geen vanzelfsprekende voorman met wie de toeschouwer zich kon identificeren, en waar was het zweet en de ambachtelijkheid van de rockster?”

Maar de liefde van Kraftwerk voor voor computers, voor de toekomst, technologie en elektronica heeft in de loop van ruim veertig jaar navolging gekregen. Carvalho:

“David Bowie en Michael Jackson zochten in de jaren zeventig samenwerking met Kraftwerk. Ook bands als Human League, Depeche Mode en Orchestral Manoeuvres in the Dark zijn schatplichtig aan de Duitse pioniers.

In The Bronx maakte Afrika Bambaataa een van de eerste hiphoptracks met een sample uit Kraftwerks The Robots. En eind jaren tachtig ontwikkelden jonge mannen in Detroit een nieuw soort muziek, house, naar voorbeeld van Kraftwerks minimalisme.”

De invloed op Daft Punk en Kanye West

Vanity Fair beschreef vorig jaar de invloed van Kraftwerk op Afrika Bambaataa, Daft Punk, en Kanye West: