Terugkijken: eerste aflevering van documentaireserie Dwars door Afrika

Na vijf jaar Turkije keerde NOS- en NRC-correspondent Bram Vermeulen terug naar Zuid-Afrika. Hij reisde voor de documentaireserie Dwars door Afrika door zuidelijk Afrika, de plek waar hij tot vijf jaar geleden al correspondent was. Vandaag was de eerste aflevering. Kijk die hier terug.

Vermeulen arriveerde in Zuid-Afrika in de week dat Nelson Mandela stierf. Na twee VPRO-series over Turkije, volgt nu Dwars door Afrika. In een artikel van NRC-redacteur Rosan Hollak zei Vermeulen in de krant van vrijdag:

“Ik was amper een week terug, toen overleed Mandela. In Johannesburg konden we de herdenkingsdienst in het voetbalstadion filmen. We vroegen onze fixer Sbu, een zwarte Zuid-Afrikaan, of hij op onze spullen wilde passen. We hadden hem daarvoor betaald. Maar hij zei: ‘Dat doe ik niet. Dit gaat over mijn president, ik ga mee naar binnen.’ Dat vond ik typerend. Twintig jaar na de apartheid is er nu een goed opgeleide generatie die de voormalige verhoudingen niet meer accepteert.”

Het protest in Zuid-Afrika is ondertussen overal. Gemiddeld vijf keer per dag wordt in het land ergens geprotesteerd tegen de gebroken beloften van Mandela’s ANC. Hollak schrijft:

Twintig jaar na de afschaffing van de apartheid heeft het land het marktkapitalisme omarmd. “Dat betekent vooral: een land vol shopping malls. Ondertussen groeit het protest van degenen die niet mee kunnen doen en ook een iPhone willen.”

Is Afrika werkelijk booming?

Voor zijn serie reisde Vermeulen ook door Zimbabwe, Zambia en Angola. Uitgangspunt was de vraag: is Afrika inderdaad zo booming als de media beweren? De realiteit blijkt complexer. Vermeulen in gesprek met Hollak:

“Zuid-Afrika stevent af op een recessie.” Een land als Angola, daarentegen, groeit als kool. „Na de burgeroorlog lag daar een groot deel van de gebouwen in puin. Nu zijn er overal prachtige appartementcomplexen verrezen. Dat is slechts decor. In die gebouwen wonen alleen ambtenaren.”