Talentontwikkeling – lief bedoeld, maar het slaat nergens op

Jeroen van Merwijk gelooft niet dat talentvolle kunstenaars hulp nodig hebben. Juist niet! Talent ontwikkelt vooral zónder hulp.

Weer zo’n woord: ‘talentontwikkeling’. Daar gaat onze minister voor Cultuur de komende jaren een paar miljoen voor uittrekken. Typisch zo’n woord dat is bedacht door mensen die geen talent hebben.

Ik vind het op een bepaalde manier wel ontroerend. Het heeft iets van een utopie en dat is altijd sympathiek. Het zou namelijk geweldig zijn als er zoiets zou bestaan als ‘talentontwikkeling’.

Dus dat je talent hebt en dat je dan naar mensen kunt gaan die zelf hun talent al hebben ontwikkeld en die je helpen om jouw talent verder te ontwikkelen. En dat je dan een groot kunstenaar wordt, die overal ter wereld mag exposeren. Kortom: het is lief bedoeld. Alleen, het slaat nergens op.

‘Talentontwikkeling’ is net zo’n leeg woord als ‘succesbereikzekerheid’ of ‘topkunstklimaatbevordering’. Het klinkt op zichzelf goed, maar het is volstrekte onzin. Talent laat zich namelijk niet ontwikkelen, talent ontwikkelt zichzelf. Dat is het verschil tussen talent en geen talent. Mensen met weinig of geen talent láten zich ontwikkelen, ze zullen wel moeten. Als kippen zonder kop lopen ze rond. Dus gaan ze naar cursussen, of vervolgopleidingen om hun ‘talent’ te laten ontwikkelen.

Echt talent is daar niet mee bezig. Echt talent roeit tegen de stroom in en gaat zijn eigen pad, vaak weggehoond en uitgelachen door de mensen die zeggen te weten wat talent is en hoe het zich hoort te gedragen. Totdat het echte talent, na keer op keer afgewezen te zijn, ineens wordt geaccepteerd door de gevestigde orde.

Door de mensen die weten wat ‘talentontwikkeling’ is. En die elkaar daarna op de schouders slaan en zeggen dat het toch maar mooi aan hen te danken is dat er nu eindelijk weer eens een echt talent tot ontwikkeling is gekomen. Die lieverds.