Nadere reactie hoofdredactie NRC op conclusies accountantskantoor Flynth

Er is discussie ontstaan over de juistheid van berichtgeving van NRC Handelsblad over het declaratie- en reisgedrag bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). NRC Handelsblad publiceerde op 14 juni 2014 een artikel over de mores binnen de NZa. Strekking: driekwart van de buitenlandse reizen die NZa-bestuursvoorzitter Theo Langejan maakte, zijn betaald door bedrijven en organisaties die onder toezicht van de NZa staan of opdrachten krijgen van de NZa.

Na de publicatie in NRC Handelsblad stelden enkele leden van de Tweede Kamer het gezag van de NZa-leiding ter discussie. De NZa-leiding besloot per direct af te treden. Zij maakten daarbij bekend “afstand te nemen van de in de media geuite oordelen”, maar in het belang van de NZa terug te treden. NRC heeft nooit een verzoek gehad het stuk te rectificeren, noch van de NZa, noch van individuele bestuurders.

Minister Schippers (Volksgezondheid, VVD) besloot na het aftreden van de NZa-leiding een externe accountant, Flynth Audit, in te huren om “snel helderheid te hebben over de aantijgingen betreffende de bestuurskosten”. Zij vroeg de accountant om een “nadere beoordeling”.

Flynth Audit BV onderzocht vervolgens de juistheid en rechtmatigheid van de ingediende declaraties en stelde een rapport op. Dat stuurde de minister op 2 september 2014 naar de Kamer. In het rapport wordt de krant beschuldigd feitelijke onjuistheden gepubliceerd te hebben.

Eerder deze week namen wij al afstand van enkele passages uit het rapport. Vandaag geven wij extra uitleg over onze werkwijze en weerleggen enkele andere bevindingen uit het rapport van Flynth.

Reactie

NRC Handelsblad stelde de juistheid en de rechtmatigheid van de declaraties niet ter discussie. De krant stelde de normen en waarden binnen de NZa aan de orde. Ook constateerde de krant dat het declaratiegedrag “op gespannen voet” stond met de eigen integriteitcode en de Rijksregeling voor bezoldiging van bestuursorganen als de NZa.

Het rapport van de accountant is bovendien gebaseerd op feitelijke onjuistheden of verkeerde aannames of andere omissies. Hieronder een aantal voorbeelden.

1. ‘Er zijn geen reizen betaald door instanties die onder toezicht staan.’ (p21 rapport Flynth)
Dat is onjuist. ‘Seneca Congres’ sponsorde reizen van leden van de raad van bestuur, Achter ‘Seneca Congres’ zit onder meer zorgverzekeraar VGZ als financier. VGZ staat onder toezicht van de NZa.

2. ‘Er zijn geen congressen gesponsord door bedrijven die opdrachten kregen of krijgen van de NZa. Dat NRC Handelsblad dit meldt is feitelijk onjuist’ (p21 rapport Flynth).
Onjuist. De bedrijven PWC en KPMG hebben reizen betaald voor, en ontvingen opdrachten van de NZa. Flynths stelling is dat de door PWC betaalde reisjes voor voorzitter Theo Langejan niet relevant zijn, want gedaan binnen zijn functie als adviseur voor PWC. Echter: de NZA vond kennelijk dat het nuttig was voor de NZA als haar directeur naar de PWC-congressen ging. Flynth bevestigt dat “niet is gebleken dat de reis niet-functioneel was”. Daarom mocht Langejan er heen in werktijd van de NZA. Dat betekent dat hij daar dus zat als directeur van de NZA.

3. ‘Het is onjuist dat driekwart van de reizen betaald is door organisaties onder toezicht’ (p21, rapport Flynth)
Onjuist. NRC heeft heeft nergens geschreven dat ‘driekwart van de reizen betaald is door organisaties onder toezicht’. Het was immers een bredere groep (zie eerder).

Het aantal door derden betaalde reizen is, zoals NRC schreef, driekwart van het totaal. Dat Flinth in zijn rapport een lager aantal noemt, komt onder meer omdat Flynth ten onrechte de reizen betaald door Seneca (VGZ), PWC en KPMG niet meetelt. NRC deed dat, op bovengenoemde gronden, wel.

4. ‘Unisys heeft geen diensten geleverd aan de NZa’ (p21, rapport Flynth)
Het bedrijf Unisys organiseerde congresreizen waar NZa-bestuurders aan deelnamen. De accountant schrijft dat Unisys “op basis van de ons bekende informatie geen diensten of producten hebben geleverd aan de NZa.” Dat is onjuist. Unisys deed in 2006 het systeembeheer voor CTZ, een van de organisaties die fuseerde tot NZa in 2006. Bestuurder Barendregt nam in 2005 en 2006 deel aan Unisys-congressen. Unisys dong daarna mee in aanbestedingsprocedures en probeerde commerciële opdrachten probeerde te krijgen van de NZa.

5. ‘Het NRC noemt de schijn van belangenverstrengeling, nu dienstreizen in enkele gevallen mede gefinancierd zijn door PWC of KPMG’ (p20, rapport Flynth)
Dat is onjuist. NRC schreef: De NZa kon tot nu toe niet zeggen of er ook verslagen zijn van de gemaakte reizen en of er ook bestuursbesluiten ten grondslag liggen aan de dienstreizen die door derden worden betaald. Dat kan relevant zijn. Bijvoorbeeld om je beter te wapenen tegen de schijn van belangenverstrengeling.

6. ‘Pfizer staat niet onder toezicht van de NZa’ (p33, rapport Flynth).
Dat heeft NRC ook niet gezegd. In de krant stond: Pfizer (…) is voor zijn inkomsten in Nederland voor een belangrijk deel afhankelijk van NZa-besluiten, vooral voor de medicijnen met een beschermde status. Welke maximumtarieven voor speciale dure geneesmiddelen stelt de NZa dit jaar vast?

Verder heeft Flynth niet alle belastende passages die in de publicatie van 14 juni 2014 stonden onderzocht. Zo is onder meer niet gekeken naar het privégebruik tijdens een congres in Berlijn door Langejan van de zakelijke creditcard van de NZa. Ook heeft Flynth geen oordeel gegeven over het feit dat Langejan zelf, tegen de interne regels in, zijn eigen declaraties accordeert.

Na bestudering van het rapport concludeert de krant dat de NZa ook onjuiste informatie verstrekt heeft aan NRC. Zo staat in het overzicht van de reizen van de NZa-top (bijlage 3 van het accountantsrapport) dat Langejan twee reizen maakte via “NSOB Leernetwerk”. Het gaat om een reis naar Genève (2012) en een reis naar Rome (2013). Als bedrag dat de NZa hiervoor heeft betaald, meldt het overzicht “0,00” euro. Deze informatie van de NZa was voor NRC de reden om beide reizen op te nemen in de categorie ‘betaald door derden’. Flynth meldt (op pagina 25) dat de NZa in totaal 15.000 euro betaald heeft voor de deelname van Langejan aan het “NSOB Leernetwerk” in 2012 en 2013. Nergens wordt het verschil tussen de bedragen - 0 euro en 15.000 euro - genoemd.

Ten slotte: Hieronder staan enkele belangrijke stukken die de krant gebruikt heeft bij het schrijven van het artikel van 14 juni, alsmede het rapport van Flynth. Door volledige openheid over de feiten te geven, gaan wij ervan uit dat er geen discussie meer zal zijn over de juistheid van onze publicatie van 14 juni.

De hoofdredactie

Rapport Flynt Audit BV.pdf
NZa-Bijlagen informatieverzoek van NRC.pdf
brief NZa op WOBverzoekNRC22april.pdf
NRC-artikel 14 juni.pdf
antwoorden NZa op persvragen.htm