Hoteleigenaar die filterkoffie en nostalgie aanbood

foto daniëlle van ark

Sinds het rookverbod verbleef hij steeds vaker in de serre van zijn hotel, daar kon hij tenminste een van zijn zelfgedraaide sigaretten opsteken. Soms stond hij op om zijn onrustig rondsnuffelende hondje Jasper gerust te stellen. „Ik ben hier, hoor.” Jasper, een langharige vuilnisbak met een mank pootje, was eerder dood dan zijn baasje, die afgelopen zaterdag overleed, op zijn 74ste.

Jan Fischer, eigenaar van hotel Van der Werff op Schiermonnikoog, was al vele jaren een monument van zichzelf. Praten deed hij niet veel, maar hij was er altijd, met zijn hangende schouders, in zijn sjofele blauwe pak. Heel de Haagse, Amsterdamse en Gooise elite kende hem: de man die vernieuwing godzijdank een gebrek aan zelfbeheersing noemde en tot zijn laatste snik muffe filterkoffie-zoals-vroeger-thuis bleef schenken, voor nog geen euro per kopje.

Nostalgie en Sehnsucht, dat had Fischer in de aanbieding en hij kreeg er het hele jaar zijn hotel mee vol. Varkenshaas met bloemkool, daarna een spelletje ganzenbord. Alleen in november had hij soms nog een kamer vrij. ’s Avonds dronk hij graag een glas met zijn gasten mee, aan de toog uit 1726, toen Van der Werff nog een Recht-, Raad- en Posthuis was, en een herberg met twee driepersoonsbedden.

De vader van Jan Fischer had een wasserij in Heerde, op de Veluwe, en later een café annex dancing in Steendam, Noordoost-Groningen. Een katholieke familie, zeven kinderen. In 1956 verhuisden ze naar de stad Groningen en begonnen ze een restaurant, waar men terecht kon voor de klassieke Franse keuken.

Jan Fischer studeerde een poosje economie en werkte in de vakanties voor tante Dien, de vorige eigenaar van Van der Werff. Na haar dood, in 1982, kon hij het hotel met de hulp van zijn Randstadse vrienden overnemen. Hij trouwde met een vrouw die hij in zijn korte carrière bij de televisie had leren kennen, maar het huwelijk hield geen stand. Op een dag zei ze tegen haar man dat ze vertrok. „Moet je zeker doen”, zei Fischer. „Zal ik je naar de boot brengen?” Maar ze nam zelf de bus wel en ze nam de kinderen – een jongen en een meisje – mee.

Het meisje, dertig jaar inmiddels, kwam terug en zij zal hotel Van der Werff nu voortzetten. Het ziet er nog altijd uit alsof er elke ochtend na de schoonmaak zorgvuldig het stof van eeuwen wordt verspreid. Maar vergis u niet: hotel Van der Werff is volgens de Belastingdienst tien miljoen euro waard. Jan Fischer leefde als een armoedzaaier en stierf als een vermogend man.