Column

Geld telt lekkerder dan mensenlevens

Barbarij is precisiewerk. Dinsdag werd bekend dat internetactivist Raif Bawadi uit Saoedi-Arabië 1.000 zweepslagen krijgt opgelegd. Dat moet secuur gebeuren, volgens strenge voorschriften: niet meer dan vijftig zweepslagen per sessie, iedere week na het vrijdaggebed voor de Al-Jafali Moskee in Jeddah. Na twintig weken opengereten ellende volgt een celstraf van tien jaar. Daarna tien jaar reisverbod. En ergens moet er ook nog een boete van 191.000 euro worden betaald.

De advocaat van Raif wacht een soortgelijk lot: 15 jaar cel.

En dat allemaal om kritiek op het functioneren van de Saoedische politiek en het modereren van een liberale website.

Raifs vrouw en kinderen zijn twee jaar geleden al naar Canada gevlucht. Hoe moeten zij zich voelen? Kun je leven als je alleen maar wacht?

Ik bel met Emile Affolter, persvoorlichter bij Amnesty International. Hij heeft Raifs vrouw een paar keer gesproken, maar kan alleen maar speculeren hoe het ‘nu echt’ met haar gaat. De emoties vallen weg in donkere feiten.

Affolter vertelt dat het gebruik van zware straffen zichtbaar is toegenomen sinds de Arabische lente. „Zelfs een Tunesische groenteverkoper bleek een opstand te kunnen ontketenen.” Politiek leiders zijn bang geworden. Bang voor de val van hun regime. Bang voor belediging van de islam. Bang voor de kracht van het volk. En dus slaan ze om zich heen. Nederlandse kamerleden en bedrijven (prima in één adem te noemen) zijn bang voor iets anders: het schaden van handelsbelangen. Geld telt lekkerder dan mensenlevens.

Ik neem een kijkje op het Twitteraccount van Saoedi-Arabië-ambassadeur Laurens Westhoff. Zijn achtergrondfoto toont een strakblauwe lucht vol glanzend glazen gebouwen – welvaartsarchitectuur in woestijngebied. Sommige kantoren zijn nog in aanbouw, overal staan hijskranen. Westhoff zelf staat lachend op de foto. Vriendelijke ogen, grijsblonde haren en een drie-dagen-baard. Hij tweette over het weer (altijd 30 graden), meldde iets over een investering van 40 miljard in olie- en gasproductie en stuurde een aantal berichten over de strijd tegen het terrorisme.

Maar het echte werk van diplomaten gebeurt achter de schermen. Affolter: „Ze geloven in stille diplomatie.” Amnesty denkt daarentegen dat een grote mond en protest wel werkt. Want de resultaten van die stille diplomatie? Die laten zich niet zien.

Van de zomer hield Amnesty een actie op het Zwarte Cross festival. Er werden 40.000 handtekeningen opgehaald, dankzij een spektakelstunt met een motor. „Zo’n stunt heeft natuurlijk niets met Raif te maken, maar het genereert politieke steun en aandacht. En dat helpt.” Affolter hoorde het de vrouw van Raif ook zeggen. „Mensen onderschatten hoe belangrijk het is om te weten dat je niet wordt vergeten. Een brief uit Appelscha kan zo veel betekenen.”