Het glazen gebouw is een echte vogelmoordenaar

In Nederland sterven meer vogels door ramen dan door katten, denkt Kees Moeliker. Hij maakte een tentoonstelling van raamslachtoffers.

Raamslachtoffers: een roodborst (onder) en een grote bonte specht. Foto’s André van Soest

Naar schatting 600 miljoen. Zoveel vogels laten jaarlijks in de Verenigde Staten het leven nadat ze tegen een glazen raam zijn gevlogen. Dat blijkt uit onderzoek dat eerder dit jaar gepubliceerd is in het wetenschappelijke tijdschrift The Condor: Ornithological Applications. Het Natuurhistorisch Museum Rotterdam wijdt vanaf morgen een kleine fototentoonstelling aan zulke ‘raamslachtoffers’. André van Soest fotografeerde 36 dode vogels van verschillende soorten, van huismus tot kerkuil.

Met de expositie vragen de fotograaf en Het Natuurhistorisch aandacht voor het raamslachtofferprobleem. Nederlandse cijfers zijn er niet, vertelde conservator en bioloog Kees Moeliker eerder deze week nadat hij van een laddertje was geklommen; hij was de tentoonstellingsteksten aan het opplakken. Anderhalf jaar geleden ontstond er commotie, ook in Nederland, toen uit onderzoek was gebleken dat in de VS jaarlijks miljarden vogels in de bek van al dan niet verwilderde huiskatten eindigen. Nu blijkt uit het nieuwe onderzoek, van dezelfde Amerikaanse biologen, dat ruiten op twee staan, als het gaat om (indirect) door mensen veroorzaakte vogelsterfte.

En Nederlandse cijfers ontbreken dus, maar Moeliker vermoedt dat in Nederland, veel dichter bebouwd dan de VS, de ramen weleens bóven de katten zouden kunnen staan. „Er zijn ook veel raamslachtoffers die door de de kat gepakt worden. Dit soort onderzoek is vaak citizen science; dan tellen mensen katten met een vogel in de bek, maar die vogel lag er vaak al.” Er zijn ook andere roofdieren gespecialiseerd in raamslachtoffers, vertelt Moeliker: „Hier in het Museumpark zijn het de kraaien. We hebben hier ook veel glas en zij zitten echt in de bomen te wachten tot daar een vogel tegenaan vliegt.”

De Amerikaanse onderzoekers raden onder meer uv-licht reflecterend glas aan, dat vogels zien, maar mensen niet. Maar in de praktijk blijkt dat niet te werken, vertelt Moeliker, omdat de golflengte van de uv-reflectie niet hoog genoeg is. „En stickers op de ramen moet je om de 5 à 10 cm plakken. Dat doet natuurlijk niemand.” Eigenlijk moet er bij de bouw al rekening met vogels worden gehouden, vindt hij. „Het is een probleem voor de biodiversiteit. Je mag vogels niet afschieten, hun nesten niet verstoren, maar als je een volledig glazen gebouw neerzet ben je niet in overtreding.”