De tijd is voorbij voor dichter Gerrit Kouwenaar

Dichter Gerrit Kouwenaar is gisteren overleden. Hij werd 91 jaar.

Vorig jaar augustus, toen hij 90 jaar werd, kozen diverse schrijvers voor NRC Handels-

blad hun favoriete gedicht van zijn hand. Dichter Ilja Leonard Pfeijffer koos Men moet en leidde het zo in:

‘Wie poëzie leest, wil graag iets ervaren van urgentie: de sensatie dat je misschien niet helemaal begrijpt wat er wordt gezegd, maar dat je er in ieder geval geen enkele twijfel over hebt dat het heel erg belangrijk is wat er wordt gezegd. Dat hebben dichters gemeen met profeten. De ongelovigen luisteren met opengevallen monden naar onheilstijdingen die weergalmen uit een andere dimensie.

Het gedicht Men moet is gestolde urgentie. Er is geen tijd voor uitleg. Er zijn alleen taken en verplichtingen. En er is haast. Het herhaalde woordje ‘nog’ suggereert op onheilspellende wijze dat het misschien al te laat is. Terwijl er nog zo veel moet gebeuren.

Hier spreekt iemand die, in het haast paniekerige besef van de weinige tijd die hem nog rest, zich probeert voor te bereiden op de dood, wanneer de ziel als een vlinder wordt begraven en van het ogenblik niets rest dan een herinnering.’

Men moet

Men moet zijn zomers nog tellen, zijn vonnis

nog vellen, men moet zijn winter nog sneeuwen

men moet nog boodschappen doen voor het donker

de weg vraagt, zwarte kaarsen voor in de kelder

men moet de zonen nog moed inspreken, de dochters

een harnas aanmeten, ijswater koken leren

men moet de fotograaf nog de bloedplas wijzen

zijn huis ontwennen, zijn inktlint vernieuwen

men moet nog een kuil graven voor een vlinder

het ogenblik ruilen voor zijn vaders horloge –