Wat houdt zo’n ‘superpost’ voor Timmermans dan in?

Timmermans zou geknipt zijn geweest voor buitenlandcoördinator, nu krijgt hij geen echte portefeuille, aldus Hans Wiegel.

Het is bijna zeker dat minister Timmermans van Buitenlandse Zaken de Nederlandse Eurocommissaris wordt. Maar het Brusselse benoemingscaroussel heeft eerder verrassingen laten zien. Vraag is: wat houdt de post, die Timmermans nu krijgt, eigenlijk in? Is het wel zo’n superpost, zoals wordt gezegd?

Een kijk in het verleden helpt. Van begin af aan waren alle Nederlandse commissarissen minister geweest. Zo’n stap als nu, tussentijds uit het kabinet naar de Europese Commissie, is tamelijk uniek. De voorgangers van Timmermans hadden zware posten, met name Landbouw, waar veel geld omging. Geld is macht. Ik noem Mansholt en Lardinois.

Latere Nederlandse Commissarissen hadden ook invloedrijke portefeuilles: Andriessen, Van den Broek, Bolkestein, Kroes in haar eerste termijn. Onze eerste Europese commissaris, Mansholt was minister van landbouw, daarna commissaris van 1958-1973. Een echte supercommissaris, ook nog even voorzitter. Drees was blij dat hij die pro-Europese lastpak kwijt was.

Timmermans zou geknipt zijn geweest voor de post van Buitenlandcoördinator, als opvolger van de onzichtbare Britse barones Ashton. Misschien was die vooral uitverkoren omdat zij vrouw is. Timmermans is dat – zoals bekend – niet. De opvolgster van de barones, kortstondig minister van Buitenlandse Zaken van Italië, Frederica Mogherini, wel. Felix Rottenberg liet weten dat hij lyrisch over haar is. Hij had mevrouw Mogherini een keer horen spreken in De Balie in Amsterdam. Dat zegt alles over haar kwaliteiten.

Dat Timmermans de buitenlandportefeuille niet kreeg komt ook doordat het Nederlandse kabinet eerst niet echt voor hem heeft gelobbyd. Zonder het publiekelijk te zeggen mikte Rutte op een zware portefeuille voor Minister Dijsselbloem.

Pas maandag, na de Eurotop, meldden de spindoctors in Den Haag en Brussel plotseling dat Timmermans de Nederlandse kandidaat voor de Europese Commissie is. Welke zware portefeuille is er voor hem? Echt wijs word je er niet van. Een soort coördinerend supercommissariaat. Geen eigen portefeuille. „Hij gaat Juncker helpen met het uitvoeren van zijn agenda”(?). En – gezellig – de versobering van het Brusselse apparaat.

Ook hier een parallel met het verleden. In het tweede kabinet-Van Agt werd Den Uyl vicepremier. Voor hem een hard gelag. Zijn portefeuille werd opgeleukt. Sociale Zaken, Werkgelegenheid en nog zo wat. Een superministerie heette dat. Gelukkig is niemand daarvan geworden.

Minister Dijsselbloem zal wel even geslikt hebben toen hij de belangrijke portefeuille economische- en monetaire zaken niet kreeg. Dat zou een portefeuille met inhoud zijn geweest. Hij zou dat werk prima doen. De invloed van Nederland schoot te kort en machtige tegenstanders wisten hem te blokkeren. Maar voor de kracht en de stabiliteit van het huidige kabinet is het aanblijven van Dijsselbloem als minister van Financiën een zegen.