Toronto 2014: met 284 speelfilms en 139 wereldpremières op weg naar de Oscars

Still uit de film 'The Riot Club'. Screenshot YouTube

De grote verhuizing is begonnen. Het Filmfestival Venetië is nog niet afgelopen of dat van Toronto is al begonnen. Zullen de Gouden Leeuw-winnaars ook hier in Canada te zien zijn?

De competitie tussen de beide festivals is de afgelopen jaren steeds groter geworden. Ooit was Toronto de plek waar Hollywood z’n najaarscollectie presenteerde en waar het beste van de Europese festivals aan het Noord-Amerikaanse publiek werd voorgesteld. Door de toegenomen premièredruk op festivals heeft het nu 39 jaar oude Toronto International Film festival (TIFF) stevig de achtervolging ingezet. 139 korte en lange wereldpremières telt het festival nu, en een line-up van 284 speelfilms, enkele tientallen meer dan het IFFR in Rotterdam.

Zowel Manglehorn als The Humbling beleven hier de komende dagen hun Noord-Amerikaanse première. Evenals andere Venetië-favorieten zoals Roy Anderssons A Pigeon Sat on a Branch; Reflecting Its Existence, het regiedebuut van Ulrich Seidls schrijfpartner Veronika Franz; Goodnight Mommy; Andrew Niccols Good Kill met Ethan Hawke; Abel Ferrara’s Pasolini-biopic met Willem Dafoe en The Look of Silence, Joshua Oppenheimers vervolg op The Act of Killing.

Trailer van The Humbling:

Toronto is begin voor Oscarseizoen

Dat er geen prijzen in Toronto te winnen zijn is niet erg. Als springplank voor de Amerikaanse markt kan Toronto het begin zijn van ander succes: internationale distributie, of misschien wel Oscar-buzz. Want na de Academy Awards voor Twelve Years a Slave en Dallas Buyers Club mag Toronto zich nu ook het officieuze begin van het Oscarseizoen noemen.

Dus zijn alle ogen gericht op de geheime Oxfordse studentenclubs in Lone Scherfigs bittere satire The Riot Club en op de al even perfide old boy-networks en cover-up operaties in Gentlemen van de Zweedse regisseur Michael Marcimain. Dustin Hoffman dirigeert verder een jongenskoor in Boychoir. Denzel Washington maakte weer een film met Training Day-regisseur Antoine Fuqua, wat resulteerde in The Equalizer; een even keiharde als zwarte wraakthriller. Reese Witherspoon komt tot bezinning in de woestijn in Wild. Tobey Maguire en Peter Sarsgaard nemen het als Bobby Fischer en Boris Spassky tegen elkaar op in schaakfilm Pawn Sacrifice. En dat zijn alleen nog maar de galapremières.

Overigens zijn er wel een paar prijzen: die van het publiek en de internationale pers. Naar St. Vincent van Bill Murray, naar verluidt op z’n mopperkonterigste best, wordt zo uitgekeken dat het vandaag zelfs de hele dag Bill Murray Day was, met films en ontmoetingen met fans.

Trailer van The Riot Club:

Vier Nederlandse films hebben première

Maar liefst vier Nederlandse films beleven in Toronto hun wereldpremière: Brozer van Mijke de Jong, De infiltrant van Sharif Korver, Jan Willem van Ewijks Atlantic en Episode of the Sea van Lonnie van Brummelen en Siebren de Haan. De vier films zijn een mooie staalkaart voor wat Nederlandse film kan zijn.

Het zijn persoonlijke auteursfilms, maar ook zelfverzekerde cinema over grote en actuele thema’s. Brozer is een aangrijpende mengvorm tussen speelfilm en documentaire. Opgezet als vervolg op Broos, een portret van vier zussen uit 1997, wordt het steeds meer een getuigenis van vier vrouwen die samen een film maken in de wetenschap dat een van hen spoedig zal sterven.

De terminale ziekte van actrice Leonoor Pauw was de aanleiding voor dit nu-of-nooit-project. Zelden zijn dood en kunst en de relatie tussen beiden steviger bij de kladden gegrepen in deze film. Ik zat er al na tien minuten om te huilen, daarna gelukkig vaak ook om te lachen, en de vragen over intimiteit en exhibitionisme die hij oproept spoken nog na in mijn hoofd.

Thriller met Nasrdin Dchar

In het Discovery-programma draaien Atlantic en De infiltrant. Films van relatief nieuwe filmmakers die ook voor het Nederlandse publiek een ontdekking zullen zijn. De infiltrant is een strakke slow-thriller over een undercoveragent die door een andere identiteit aan te nemen moet ontdekken wie hij eigenlijk dacht te zijn. Hoofdrolspeler Nasrdin Dchar (winnaar van een Gouden Kalf voor zijn rol in Rabat) was ook al te zien in Venetië-film Tussen 10 en 12, en is daarmee hard op weg naar een internationale doorbraak.

Trailer van Atlantic:

Atlantic schrijft tussen de golven van de Atlantische Oceaan en de Marokkaanse kustlijn het verhaal van een surfer die uit Marokko vertrekt om in Europa een huis te vinden. Het is niet zomaar een vluchtelingenverhaal, maar een imposante, bijna dichterlijke proeve over ontheemde dromen. Van Ewijk maakte zijn film in nauwe samenwerking met de inwoners van het Marokkaanse dorp Moulay Bourektoune, vlakbij het populaire windsurfoord Essaouira, waar hoofdrolspeler Fettah Lamara vandaan komt.

Ook die andere Nederlandse zeefilm Episode of the Sea, die in het programma Wavelengths voor grensverkennende films draait, volgde deze werkwijze. In de film tonen Lonnie van Brummelen en Siebren de Haan samen met de inwoners van Urk in statig zwart-wit de Urker visserijgeschiedenis. Hun scherpzinnige film, waarin de bewoners zelf in tableauachtige taferelen optreden, laat zien hoe kunstenaars en vissers meer gemeen met elkaar hebben dan je op het eerste gezicht zou denken. Het zijn allebei rebellen, outsiders, paria’s misschien. Even weerbarstig als de eeuwige zee.