Moet de Hema het houden bij verkoop van worst en servies?

‘Overlijd je en heb je geen kinderen? Dan krijgt jouw familie al je geld, je huis en je spullen. Je partner krijgt niets. Je familie krijgt ook de helft van het geld, het huis en de spullen die jullie samen hadden. Overlijd je en heb je kinderen? Dan krijgen je kinderen alles. Je partner krijgt niets. Wil je dat dit niet zo gaat?’

Aldus de Hema. In „begrijpelijke taal” en voor „slechts 125 euro” regelt de winkelketen een samenlevingscontract. Onderdeel van de notarisservice. Ook testamenten zijn er te koop. Tot ongenoegen van notariële beroepsorganisatie KNB. Die zegt niet zeker te weten of klanten wel goed worden geholpen door de notariskantoren die zich bij de Hema hebben aangesloten. Daarom heeft zij een klacht ingediend bij de tuchtrechter. Vandaag is de zitting. Daarop moet één van de vijfentwintig kantoren die met de Hema samenwerken zich verantwoorden.

„Het is een hele andere route dan gebruikelijk”, zegt een woordvoerder van de KNB. „Mensen gaan niet naar het kantoor van de notaris, maar nemen plaats achter hun computer. En dan lezen ze misschien niet alle voorwaarden. Wij willen weten: mag dat?”

Maar het is natuurlijk ook gewoon concurrentie. En dat notariskantoren zich daar zorgen over maken, is begrijpelijk – uit onderzoek van het Economisch Bureau van ING blijkt dat omzet en winst van notariskantoren lange tijd afnam. Pas nu is er weer sprake van groei. Dat heeft alles te maken met de woningmarkt, een belangrijke bron van inkomsten voor het notariaat. Kopen minder mensen een huis, dan zijn er ook minder koop- en verkoopcontracten nodig. En minder notarissen die de contracten opstellen en de (ver)koop overzien.

Dan zijn er nog de samenlevingscontracten, geregistreerd partnerschappen en testamenten. Van die laatste worden er ook minder geregistreerd.

Wat doe je dan? Concurreren op de prijs. Zoals Hema en andere online notarisservices. Die laten de klant veel zelf uitzoeken en invullen. Dat bespaart de notaris werk en de klant kosten.

De KNB vreest onzorgvuldigheid. Is dat terecht? In 2010 deed het ministerie van Justitie onderzoek naar prijsconcurrentie in het notariaat. Eén van de conclusies: „Geen eenduidig effect van de prijsconcurrentie”. Bij zowel goedkope als duurdere kantoren.