Het wrange vonnis voor Vestia

De controversiële voormalige bestuurder Erik Staal van Vestia, medeverantwoordelijk voor het grootste debacle in de woningcorporatiesector, kan gerust zijn. Zijn pensioengeld is veilig. Hij had in de kredietcrisis van 2008 een pensioengat opgelopen. Vestia had dat bij zijn vertrek in 2012 vervolgens voor 3,2 miljoen euro gerepareerd. Hij hoeft dat van de rechter in Rotterdam niet terug te storten.

Vestia werd na verliezen op complexe financiële producten onder regie van de overheid overeind gehouden in een zeldzaam dure reddingsactie à 2 miljard euro. De corporatie bezat toen 89.000 huurhuizen. De nieuwe leiding van Vestia heeft de rechtszaak tegen Staal en voormalige commissarissen over de pensioenstortingen en de teruggave gisteren verloren.

De uitkomst is om twee redenen onbevredigend. Allereerst is er de tegenstelling tussen de goudgerande regeling voor de topman en de maatschappelijke opdracht van woningcorporaties om huizen te bouwen voor mensen met een smalle beurs. Deze tegenstelling is, met de kennis van nu, nog schrijnender. Staal kan zich, mede dankzij de riante arbeidsvoorwaarden die de commissarissen hem boden, een villa onder de zon permitteren. De Vestia-huurders in de Haagse Schilderwijk klaagden deze week nog over ernstige achterstallig onderhoud dat te maken heeft met het feit dat de corporatie na de reddingsactie beknibbelt op uitgaven. Staal is mikpunt van klassieke volkswoede. De rechter houdt zich aan de klassiek juridische uitgangspositie: contract is contract. Dat laatste is terecht.

Het tweede onbevredigende aspect is de handelwijze van de commissarissen die Staal en de organisatie moesten controleren. Sommigen waren al voor hun benoeming bekenden van hem. Het vonnis van de rechtbank somt talloze aanpassingen op in de pensioenregeling van Staal. De veranderingen hadden ook te maken met het feit dat na een onderzoek naar beloningen in 2002 bleek dat Staal het hoogste salaris in de sector had. Om te voorkomen dat de pensioenpremies bij de verplichte openbaarmaking van de beloningen extra negatieve publiciteit zouden geven, werd Staals pensioen met zijn instemming veranderd. Toen de regeling in de kredietcrisis 2,8 miljoen euro tekort kwam, zeiden de commissarissen niet: eigen schuld, dikke bult. Nee, ze trokken op kosten van Vestia de portemonnee. Verbazingwekkend is dat van de notulen van hun vergaderingen, zo zegt het vonnis, soms meerdere versies bestaan.

Naar aanleiding van het Vestia-debacle lopen nog diverse juridische procedures. De gang van zaken rond de pensioencompensatie onderstreept dat niet alleen Staal, maar ook de commissarissen terecht onderwerp van onderzoek zijn.