Gelukkig hebben we de foto’s nog van het verzaagde huis

De duizelingwekkende ruimte op deze foto bestaat niet meer. Een paar maanden geleden bestond ze nog wel, in Amsterdam-Noord. Daar had beeldend kunstenaar Marjan Teeuwen – niet voor het eerst, wel weer net iets anders dan eerder – een installatie gemaakt in een slooppand. Verwoest huis op Noord bestond uit acht portiekwoningen waar een deel van de tussenwanden en vloeren alvast uit gesloopt was, zodat de verschillende flats met elkaar in verbinding stonden. Sommige vloeren waren niet helemaal weg, maar alleen gekanteld of in hun geheel een meter lager gehangen.

In deze ruimte vol doorkijkjes had Teeuwen van het sloopafval massief ogende vormen bij elkaar gestapeld, vooral langs de randen, waardoor daglicht en uitzicht geen kans meer kregen. De bezoeker waande zich in een grot of in een geëtste kerker van de achttiende-eeuwse graficus Piranesi. Spannend om doorheen te lopen. Moeilijk om te beschrijven of te fotograferen. Je had erbij moeten zijn.

Toch legt Marjan Teeuwen al haar architectonische installaties vast op foto’s. Samengestelde foto’s, want afstand nemen is ter plaatse niet mogelijk. Het geheel is niet in één oogopslag te overzien, laat staan te fotograferen. Teeuwen fotografeert de ruimte daarom in stukjes, en als het slooppand tegen de vlakte gaat, bouwt zij haar installatie opnieuw op – in Photoshop. Op de computer ontstaan foto’s die niet in het echt gemaakt hadden kunnen zijn, maar de werkelijke situatie wel beter benaderen dan groothoek- of detailfoto’s.

De fysieke belevenis ben je natuurlijk kwijt. Maar daar komt iets voor in de plaats. De suggestie van overzicht, van een stapje achteruit. De grote vormen die Teeuwen voor ogen stonden zijn nu op de fotobeelden duidelijker te onderscheiden dan eerder op locatie. De vele diagonalen vallen op. En waren de twee belangrijkste diagonalen in het echt vooral twee hellende vloeren, op de foto’s zetten ze een onmiskenbaar kruis door de ruimte. Dit huis is voortaan plat.