Frisia mag zout gaan winnen onder de Waddenzee

Frisia Zout krijgt een vergunning om zout te winnen onder de Waddenzee. Natuurbeschermers zijn tegen.

Frisia Zout mag zout gaan winnen onder de Waddenzee. Dat heeft staatssecretaris Sharon Dijksma van Economische Zaken (PvdA) gisteren besloten. Natuurorganisaties reageren teleurgesteld en gaan in beroep tegen de beslissing.

1 Wat houdt het besluit in?

Frisia Zout mag vanaf 2021 zout winnen op de bodem van de Waddenzee. De zoutproducent uit Harlingen diende daarvoor vier jaar geleden een vergunningaanvraag in. Zoutwinning in het werelderfgoedgebied is omstreden. De Tweede Kamer wilde dan ook dat de regering bij de geringste twijfel over nadelige effecten op de natuur geen vergunning zou verlenen. Dijksma liet aanvullend onderzoek verrichten en heeft nu besloten de vergunning toch te verlenen.

2 Waarom is zoutwinning onder de Waddenzee omstreden?

De Waddenvereniging, Natuurmonumenten en Vogelbescherming vrezen schade aan de natuur. De bodem van de Waddenzee zou dalen door zoutwinning. De organisaties baseren zich op een rapport van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ). Daarin staat dat een daling van de bodem gevolgen heeft voor trekvogels, die in het gebied belangrijke voedsel- en broedplaatsen zullen kwijtraken. Volgens de natuurbeschermingsorganisaties zijn er voldoende andere locaties om zout te winnen.

3 Waarom geeft Dijksma toch toestemming aan Frisia Zout?

Dijksma komt tot andere conclusies nadat ze eerdere onderzoeken heeft laten beoordelen. Gisteren schreef zij in een brief aan de Kamer dat het wad kan ‘meegroeien’ met de voorspelde bodemdaling. Dat zou de daling van de bodem compenseren. Dijksma heeft de eventuele lokale effecten van de zoutwinning niet beoordeeld.

Waarschijnlijk komt zij daarom tot andere conclusies, denken NIOZ, de Waddenvereniging en Natuurmonumenten. Volgens Natuurmonumenten heeft de staatssecretaris vooral gekeken of er voldoende zandplaten overblijven. „Maar dat zegt niets over de kwaliteit en de ligging van de platen”, zegt een woordvoerder. Dijksma kijkt naar het hele Waddengebied, maar juist de wadplaat die wellicht verdwijnt, is essentieel voor de vogels, legt Esmé Gerbens van de Waddenvereniging uit. „Er kunnen wel andere platen aangroeien, maar daar zijn vogels niet bij gebaat.” Niet alle platen zijn geschikt voor vogels als de kanoet en de bergeend.

Om de bodemdaling tegen te gaan, wil Frisia zand op de bodem storten. Maar dat heeft ook effecten op het leven onder water. „Het lijkt erop dat de staatssecretaris zich meer laat leiden door economische motieven”, zegt een woordvoerder van Natuurmonumenten.

4 Is het nu zeker dat Frisia aan de zoutwinning op de Waddenzee kan beginnen?

Nee, want de drie natuurorganisatie en de PvdA-fractie laten het er niet bij zitten. De organisaties hebben aangekondigd dat zij naar de rechter zullen stappen. Volgens hen zijn er genoeg andere locaties waar zout kan worden gewonnen.

De fractie wil de mijnbouwwet wijzigen om te voorkomen dat het plan doorgang vindt, zegt Kamerlid Jan Vos. Hij vergelijkt de zoutwinning met de gaswinning in Groningen, die op de lange termijn ook nadelige gevolgen voor de natuur met zich meebracht. Dijksma belooft de zoutwinning te verminderen of stop te zetten als er negatieve effecten optreden.