Een beetje boer beunt bij

Foto ANP

Geoogst? Nog éven een rondje over de akker van de buurman om ook daar het graan van het land te halen. Levert toch weer een extra zakcentje op.

De helft van de boeren in Nederland klust bij. Door bij drie boerderijen verderop aardappels te rooien bijvoorbeeld. Of door een bed & breakfast te openen. Of een camping. Een kinderboerderij. Of een opslagplaats voor caravans en campings. Of door er baan bij te nemen buiten de landbouw.

Bijklussen is geen nieuw fenomeen onder de Nederlandse boeren. Rondkomen van alleen de eigen landopbrengst zit er voor de meesten sinds de Tweede Wereldoorlog al niet meer in. Maar de groep boeren die werk uitvoert bij derden, is tussen 2008 en 2013 bijna verdubbeld: van 2.075 loonwerkers naar 4.071. Vooral in de Noordoostpolder wordt bijgebeund. Dat komt doordat daar veel akkerbouwbedrijven zijn gevestigd: 739.

Drie redenen waarom boeren bijverdienen:

1. De Russische boycot

“Op wereldschaal lijken de politieke ontwikkelingen misschien niet zo schokkend, maar voor individuele boeren zijn ze problematisch”, zegt Cor Pierik, boer en landbouwexpert bij het CBS. “Het is toch best lastig als je tomaten niet meer worden afgenomen door Rusland.”

2. Het gaat slecht op de aardappelmarkt

De aardappelprijzen zijn te vergelijken met die uit 2004. Toen verkochten boeren honderd kilo aardappelen voor 6,50 euro. Dit jaar is dat nog 20 eurocent lager. De gemiddelde aardappelprijs de afgelopen jaren was 8 euro per honderd kilo. De lage prijs dit jaar komt doordat er meer landbouwgrond voor aardappelen is gebruikt. Ook zorgde het weer voor een goede groei.

3. Innoveren is duur

Een akkerbouwer zal, om het productieniveau van zijn collega’s bij te kunnen houden, de meest geavanceerde machines móeten aanschaffen. Een ploeg en trekker met gps-systeem bijvoorbeeld, waardoor kaarsrechte akkers ontstaan. De kosten: 100.000 tot 200.000 euro per stuk. Om dat terug te verdienen, verhuurt de boer zichzelf mét trekker aan de buren. Hoeveel hiermee wordt bijverdiend, is niet bekend. Volgens Pierik varieert dit van enkelen honderden euro’s per maand tot ‘substantiële bedragen’. Pierik: “In de akkerbouw heb je te maken met piekmomenten: tijdens het zaaien en het oogsten. Wanneer je in die korte periodes je dure machine alleen gebruikt voor de eigen gewassen, is dit niet rendabel.”

Onder melkveehouders wordt nauwelijks gewerkt bij derden. Reden: tijdgebrek. “Ze hebben het veel te druk met hun dagelijkse taken op de boerderij”, zegt Pierik. Toch hebben ze wel nevenactiviteiten. Boter en kaas aan huis verkopen bijvoorbeeld.