AIVD schond privacyregels bij onderzoek naar sociale media

Het hoofd van de AIVD, Rob Bertholee (L), en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, Dick Schoof. Foto ANP/Bart Maat

Inlichtingendienst AIVD heeft bij het onderzoek naar sociale media de privacyregels overtreden. Daarnaast heeft de dienst bij het hacken van een aantal grote algemene webfora ten onrechte alle informatie over bezoekers van deze fora verzameld. Dat concludeert de CTIVD, de toezichthouder op de veiligheidsdiensten, in het rapport dat vanmiddag naar de Tweede Kamer is gestuurd.

NRC Handelsblad onthulde eind vorig jaar op basis van documenten van de Amerikaanse inlichtingendienst NSA dat de AIVD webfora hackt en daarmee informatie verzamelt over alle bezoekers van die fora. Indertijd meldde zowel de AIVD als minister Plasterk van Binnenlandse Zaken dat het hacken van deze webfora valt binnen de wettelijke bevoegdheden van de dienst.

Bij vijf hackoperaties van webfora waarbij agenten zijn ingezet schiet de motivering voor de operatie tekort. Daarom beoordeelt de CTIVD de inzet van dit middel als “onrechtmatig”. Het gaat hierbij om hacks die zij uitgevoerd op verzoek van buitenlandse inlichtingendiensten.

Bij vier andere operaties waabij webfora zijn gehackt is er sprake van disproportionele schending van de privacy, stelt de CTIVD. Het ging hierbij om grote algemene webfora waarbij een radicale of extremistische signatuur ontbrak. Dat betekent dat bij deze acties de privacy van een grote groep burgers tegen wie geen reële verdenking bestaat ten onrechte is geschonden. De CTIVD noemt geen namen van de gehackte fora maar het zou bijvoorbeeld kunnen gaan om een webforum als Maroc.nl.

Plasterk: onderzoek naar webfora is nodig

In een reactie meldt minister Plasterk dat hij de constateringen van de CTIVD onderschrijft en de AIVD heeft geïnstrueerd om de procedures binnen de AIVD aan te scherpen. De minister stelt dat onderzoek naar webfora nodig is om de taken van de AIVD goed uit te voeren. Plasterk benadrukt wel dat bij het onderzoek naar webfora waarbij informatie wordt verzameld over grote groepen mensen die niet verdacht zijn, het belang van de de privacy van burgers beter moet worden gewogen.

“Ik onderken dat deze toets niet in beleid werd vastgelegd en heb opdracht gegeven op dit punt maatregelen te treffen.” Volgens Plasterk betekent dit niet dat de AIVD lichtvaardig te werk is gegaan.

Lees ook: AIVD hackt internetfora, ‘tegen wet in’