Welk kijkcijferkanon bevrijdt Amerikaanse tennis uit malaise?

Het Amerikaanse tennis mist aansprekend talent. Alleen Serena Williams spreekt nog tot de verbeelding. Zender CBS zwelgt in nostalgie.

Waar zou de US Open zijn zonder Novak Djokovic? In dit tijdperk van klinisch tennis en zakelijk ingestelde tennissers, is hij de uitzondering. De Serviër, in New York als nummer een geplaatst, betrekt het publiek nadrukkelijk bij zijn spel door het met vuist- en armgebaren op te zwepen. Na zijn partijen doet hij een dansje. In oud-kampioen Boris Becker heeft hij een tot de verbeelding sprekende coach op de tribune. In interview na interview vertelt hij over zijn huwelijk deze zomer, over zijn echtgenote die in verwachting is. Als ambassadeur voor zijn sport is hij te gast bij de populaire talkshow van David Letterman. Tennis heeft volgens hem baat bij meer vermaak en meer persoonlijkheden.

Djokovic weet waar hij over praat. De US Open dreigt in Amerika als evenement te worden overvleugeld door honkbal en football. Vooral de laatste sport is almaar populairder; niet alleen de wedstrijden van de profs maar ook die van de studenten (college football) zijn kijkcijferkanonnen. Football dringt het Grand Slamtoernooi in New York naar de marge. Tv-zender CBS, die de US Open sinds 1968 uitzendt, maakt tijdens de tennispauzes reclame voor footballwedstrijden op het eigen net. Alsof de zender geen vertrouwen heeft in de wervende aspecten het grootste tennistoernooi op Amerikaanse bodem. Zo dreigt toptennis zichzelf als kijksport uit de markt te prijzen.

Het helpt niet dat het gastland al enige jaren wanhopig op zoek is naar nieuwe, tot de verbeelding sprekende tennisgezichten. Als Djokovic of de Zwitser Roger Federer de Amerikaanse nationaliteit hadden gehad, zouden zij er wellicht in zijn geslaagd als ambassadeurs hun sport aan de (Amerikaanse) man te brengen. De trieste realiteit is dat het Amerikaanse mannentennis al enige jaren drijft op anonieme subtoppers als Sam Querrey en John Isner. Beiden strandden dit jaar in de eerste week van de US Open. Bij de vrouwen is de situatie niet veel beter. Alleen veterane Serena Williams (32) is nog van de partij. Bij gebrek aan klinkende resultaten zwelgt CBS in tennisnostalgie. Sterren uit het verleden als Billy Jean King en Chris Evert worden in het zonnetje gezet. John McEnroe en Andy Roddick figureren prominent in een geestig reclamespotje van een Amerikaanse bank. McEnroe heeft zichzelf jaren geleden omgeschoold tot een deskundige en sarcastische commentator. Het is tekenend dat hij Djokovic ziet als de toekomst van de sport. Een Amerikaanse kampioen en entertainer is volgens hem in geen velden of wegen te bekennen.

The New York Times besteedt traditioneel veel aandacht aan het belangrijkste tennistoernooi op Amerikaanse bodem. Dit jaar schrijft de krant vooral kritisch over de gebrekkige kwaliteit van Amerikaanse deelnemers in het bijzonder. In het sportkatern staan uitgebreide beschouwingen over de onwenselijkheid van vijf setters bij mannen (vanwege de kans op blessures) en de saaie, voorspelbare speelstijl van de meeste deelnemers: krachtpatsers vanaf de baseline. Columnist William Rhoden hield vorige week een pleidooi voor een cultuuromslag in de opleidingen: stop het bewieroken van aanstormend talent. En staar je niet blind op het kweken van winnaars. „Die giftige mix kan het karakter (van jonge spelers) bederven terwijl we dat juist moeten opbouwen”, aldus Rhoden.

Het betoog van Rhoden ten spijt is de honger naar nieuwe gezichten groot. Daarvan getuigde het aan hysterie grenzende enthousiasme waarmee begin vorige week het optreden van de 15-jarige Catherine (‘CiCi’) Bellis uit Californië werd begroet. Nadat Bellis in de eerste ronde een geplaatste speelster had verslagen, werd haar door enkele commentatoren al een plaats in de top tien toegedicht. Een nieuwe ster was geboren, met een pittige forehand, een vrolijke paardenstaart en een winnende lach. Lang duurde de euforie niet. In de tweede ronde ging Bellis onderuit. Exit Cici, weg Amerikaanse tennisdroom.

Serena Williams is en blijft voorlopig nog even de eenzame uitzondering: een echte kampioene, de enige geloofwaardige Amerikaanse titelkandidaat. Een opvallende verschijning op Flushing Meadows bovendien, in haar roze tennisjurk met luipaardmotief. Boodschap: een aaibare krijger. Serena oogt dit jaar bijzonder gedreven, nadat zij eerder in de drie andere Grand Slamtoernooien voortijdig werd uitgeschakeld. Maar hoe lang gaat zij nog mee?

Oud-tennister Zina Garrison zei dat het karakter van de Amerikaanse tennisacademies moet veranderen: niet langer op zoek naar de kampioen van de toekomst, want dat model levert geen resultaten meer op.

De toekomst is volgens Garrison aan de breedtesport. Hoe meer kinderen een racket pakken, des te groter de kans dat daar een winnaar tussen zit. Selectie aan de tennispoort, zoals die nu plaats vindt, is volgens haar een doodlopende weg.