Nabestaanden Decembermoorden klagen Suriname aan

Een groep nabestaanden van de slachtoffers van de Decembermoorden probeert het vastgelopen decembermoordenproces weer op gang te krijgen via een internationale procedure. Ze eisen van de staat Suriname publieke excuses en een fikse financiële compensatie. Vertegenwoordigers van de nabestaanden maakten dat vanmiddag bekend op een persconferentie in Paramaribo.

De  binnenplaats van Fort Zeelandia waar de coupplegers, onder wie oud-legerleider Desi Bouterse, in december 1982 de zogenoemde Decembermoorden zouden hebben gepleegd. Foto ANP / Ed Oudenaarden

Een groep nabestaanden van de slachtoffers van de Decembermoorden probeert het vastgelopen Decembermoordenproces weer op gang te krijgen via een internationale procedure. Ze eisen van de staat Suriname publieke excuses en een fikse financiële compensatie. Vertegenwoordigers van de nabestaanden maakten dat vanmiddag bekend op een persconferentie in Paramaribo.

In totaal ondertekenden 59 nabestaanden een verzoekschrift gericht aan de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten. Dat zijn er een stuk meer dan de dertien die betrokken zijn bij het strafproces in Suriname.

De ondertekenaars willen dat de amnestiewet wordt geschrapt. Die wet zorgde er in 2012 voor dat het Decembermoordenproces tot stilstand kwam. Suriname moet eveneens overgaan tot publiekelijke excuses, de plek van de executies erkennen als officieel staatsmonument en de nabestaanden volledig compenseren.

Ewout Lamé, correspondent voor NRC Handelsblad in Suriname, zegt over de procedure:

“Het is eigenlijk een schreeuw naar de buitenwereld dat de rechtsgang wordt getraineerd en een poging om internationaal druk uit te oefenen om het proces te hervatten.”

Nabestaanden eisen schadevergoeding

De nabestaanden eisen dat Suriname 1,9 miljoen euro stort in een mensenrechtenfonds, bedoeld om alle slachtoffers van mensenrechtenschendingen in Suriname bij te staan. Ook moet er een verbod komen op de ‘lasterlijke aantijging’ dat de slachtoffers van de Decembermoorden vlak voor hun dood een tegencoup aan het beramen waren.

Het verzoekschrift van de nabestaanden is opgesteld door de Amsterdamse jurist Gaetano Best. Volgens Best zal het twee tot drie jaar duren voor de mensenrechtencommissie tot een uitspraak komt. “Onze zaak staat als een huis, dus we schatten onze kans op een goede afloop hoog in”, aldus de jurist.

Commissie kan Suriname niet dwingen uitspraak uit te voeren

Suriname kan door de commissie niet worden gedwongen een eventuele uitspraak uit te voeren. Een niet onbelangrijk detail, aangezien hoofdverdachte Desi Bouterse tevens de president van het land is. Gaetano Best:

“Maar wanneer de commissie met de aanbeveling komt dat de amnestiewet nietig is en het strafproces moet worden voortgezet, kunnen we daarmee terug naar de krijgsraad stappen. Ik kan me niet voorstellen dat de rechters dat dan naast zich neerleggen.”

Volgens NRC-correspondent Ewout Lamé moet het Constitutioneel Hof in Suriname nog besluiten wat het gevolg van de amnestiewet is op het Decembermoordenproces.

“Alleen bestaat dat Constitutioneel Hof alleen op papier. De regering van Bouterse zou die nog in moeten stellen. Ook heeft één van de verdachten bij het Surinaamse Hof van Justitie afgedwongen dat zijn proces wél wordt hervat. Hij wil namelijk niet in aanmerking komen voor amnestie, omdat hij vindt dat hij onschuldig is.”

De Decembermoorden zijn de standrechtelijke executie van vijftien critici van het militaire bewind van Desi Bouterse op 8 december 1982. De krijgsraad van Suriname probeerde sinds 2007 de vijfentwintig verdachten te berechten, tot in 2012 een amnestiewet werd aangenomen. Sindsdien zijn er amper nog zittingen geweest.