Geen geld voor die dure studie? Dan laat je je tochsponsoren

Een prestigieuze studie volgen in het buitenland staat goed op je cv. En is vaak heel duur. Drie studenten vertellen hoe zij met crowdfunding en een goed verhaal hun collegegeld bij elkaar proberen te krijgen.

foto arjen born

Als het aan Ralien Bekkers ligt, is er over een paar jaar een oplossing voor de gevolgen van klimaatverandering. De 22-jarige studente weet al hoe ze daarvoor zal worden klaargestoomd: door een tweejarige master environmental management te volgen aan de prestigieuze Amerikaanse universiteit Yale. Begin dit jaar hoorde ze dat ze was toegelaten. Maar de studiekosten – zo’n 60.000 euro – zou ze, zo vertelt ze, zelf nooit kunnen betalen. Ze schreef diverse beurzen aan, maar werd telkens afgewezen. „Mijn opleiding zou niet specialistisch genoeg zijn.”

Na de zoveelste afwijzing besloot ze het zelf te regelen. Ze zette in samenwerking met organisatie CrowdAboutNow een campagne op. Haar uitgangspunt: als je als student actief werkt aan een betere wereld mag daar best wat tegenover staan. „Ik wil deze master volgen omdat het de beste voorbereiding is op mijn missie voor de toekomst: milieuvraagstukken beantwoorden. Die insteek heb ik ook gebruikt in mijn campagne: door mij nu te steunen, draag jij indirect ook bij aan een betere toekomst.” Het bleek een goede zet. Via Twitter gingen het balletje rollen en binnen vijf weken haalde Bekker 20.000 euro op, genoeg om de kosten van het eerste jaar te dekken. Inmiddels staat de teller op 28.650 euro.

Bekkers behoort tot een generatie van ambitieuze studenten. Uit een recente enquête in opdracht van LinkedIn blijkt dat Nederlandse studenten meer bezig zijn met hun toekomst dan vroeger: 63 procent van hen werkt actief aan hun cv door bijvoorbeeld een tweede master te volgen, of een tijdje in het buitenland te studeren. Ter vergelijking: tien jaar geleden was dit slechts 26 procent.

Ze willen meer, maar krijgen minder

Tegelijkertijd wordt studeren steeds duurder: het collegegeld voor een tweede master is sinds 2011 fors hoger geworden, de prijzen van studentenkamers blijven stijgen en dit studiejaar wordt de basisbeurs in een lening omgezet. Studenten willen dus meer, maar krijgen minder.

Maar, zo bewijst Bekkers, met behulp van crowdfunding en een goed verhaal kun je veel voor elkaar krijgen. Mark Laagewaard, directeur van CrowdAboutNow, noemt haar een voorbeeld van iemand met een hoge ‘crowdfundbaarheid’. „Voordat wij met iemand in zee gaan doen we een check om dat te bepalen. Denk daarbij aan vragen als: hoeveel likes heb je al? Hoeveel geld heb je nodig? En hoe groot is je netwerk?” Vooral dat laatste is volgens hem belangrijk: „De eerste 20 procent van je bedrag moet door deze groep worden gefinancierd. Pas dan volgen donaties van onbekenden.”

Ook Vivienne Aerts (28) financierde haar opleiding met crowdfunding. Sinds 2012 volgt ze de jazzopleiding aan Berklee College of Music in Boston, volgens haar de beste jazzopleiding ter wereld. De totale kosten: 80.000 euro. „Ik ben mijn campagne begonnen met het idee: als niemand hier brood in ziet, dan moet ik het ook maar niet doen. Maar gelukkig kreeg ik veel steun.” Zowel Aerts als Bekkers verzon wederdiensten om donateurs te bedanken. Zo zingt Aerts je toe op je verjaardag in ruil voor een bijdrage, en stelt Bekkers jouw vraag aan een Yale- professor naar keuze.

Deel je dromen

Het is de combinatie van een goed verhaal en leuke wederdiensten die crowdfunding aantrekkelijk maakt, zegt Simon Douw, mede-eigenaar van crowdfunding consultancybureau Douw & Koren. „Mensen willen meegenomen worden in jouw droom. Maak tastbaar wat je gaat doen in een filmpje: film je universiteit en je docenten.” Ook helpt het volgens Douw als je iets doet op topniveau. „Niemand zal geld investeren in lessen van de muziekleraar op de hoek, maar we willen best een veelbelovend muzikaal talent aan een opleiding als Berklee helpen.”

Bij Lieke Albers (30) ontbreken die elementen. De opleiding die ze wil afronden, verloskunde, is niet bijzonder prestigieus en wederdiensten leveren – bijvoorbeeld helpen bij een toekomstige bevalling – is geen optie binnen de Nederlandse zorg. Haar campagne verloopt daarom moeizaam: tot nu toe haalde ze ruim 400 euro van de beoogde 7.500 euro op. Albers is aangewezen op crowdfunding, omdat ze eerder al een opleiding bedrijfskunde heeft afgerond. De eerste twee jaar van haar opleiding tot verloskundige betaalde ze met hulp van haar ouders, maar toen was het geld op.

Crowdfunding leek een goede oplossing, maar dat viel in praktijk nogal tegen. „Ik krijg wel donaties uit mijn eigen netwerk, bijvoorbeeld van vrienden van mijn ouders. Maar helaas heb ik onbekenden niet kunnen bereiken met mijn verhaal. Ik heb mijn filmpje op een crowdfundingswebsite gezet, maar tussen al die duizenden andere filmpjes viel het niet op.”

Niet iedereen reageert positief

Hoewel de meeste mensen positief zijn, moet je volgens Bekkers rekening houden met negatieve reacties. „Sommige mensen willen je omlaag halen. Op Facebook en Twitter krijg ik weleens berichten met de strekking: waarom moeten wij betalen omdat jij zo nodig een elitaire opleiding wilt doen?”

Koen van Vliet begrijpt die reacties wel. Hij werkte mee aan het Nationaal Crowdfunding Onderzoek 2013 en onderzocht waarom Nederlanders wel of niet doneren. „Sommige mensen zitten niet te wachten op zo’n oproep, zeker als zo’n opleiding voor hen niet is weggelegd. En hoewel je zo’n berichtje stuurt aan je complete Twitter-netwerk, zullen er altijd mensen zijn die zich persoonlijk aangesproken voelen en jouw verzoek niet kunnen waarderen.”

Wie er doneren verschilt per campagne. Wel geldt dat mensen met een bovengemiddeld inkomen eerder geneigd zijn mee te doen, vertelt Van Vliet. Daarnaast verloopt crowdfunding altijd via internet: digitale vaardigheden zijn dus noodzakelijk. En over het algemeen kunnen sociaal-maatschappelijke projecten rekenen op meer steun dan individuele campagnes. „Kinderen en achterstandsgroepen doen het altijd goed. Als het om een individueel doel gaat, zoals bij deze opleidingen, is het belangrijk dat mensen zich herkennen in een verhaal.” Ook erbij willen horen is vaak een motivatie bij crowdfunding. „Mensen maken graag deel uit van een succesvol project. Wat dat betreft is doneren ook een soort egoding.”

De afgelopen jaren zag consultant Simon Douw het aantal studenten dat zich door donateurs laat financieren toenemen. Betekent die toename ook dat het steeds lastiger wordt om er eentje succesvol af te ronden? Douw denkt van niet. „Mensen die een keer meedoen aan zo’n campagne zijn eerder geneigd het nog eens te doen. Het gaat nu om een paar honderd studenten per jaar. Op een bevolking van zestien miljoen mensen moet dat best kunnen.”