Zieltjes winnen met sport en seks – tot de zondeval

De hippe voorganger Mark Driscoll is afgezet na weer een schandaal. Zijn evangelische kerk is populair én omstreden.

Voorganger Mark Driscoll tijdens een dienst in zijn megakerk in Seattle. Foto AP

Met zijn hipsterbaard, honkbalpet en directe manier van praten werd Mark Driscoll (43) in enkele jaren de ster van Amerikaanse evangelische jongeren. Vanuit Seattle, een van de progressiefste steden van de VS, bouwde hij een religie-imperium op, met vijftien kerken, tienduizenden bezoekers en honderdduizenden online fans. Onomstreden was hij nooit. Vorige week nam hij plotseling een ‘pauze’ als voorganger van Mars Hill Church, nadat hij in talloze affaires verzeild was geraakt. Dit weekend zei de kerk dat Driscoll niet langer welkom is. Eerder had de evangelische koepel Act 29 Driscoll al geroyeerd.

„Dit is zonder twijfel de dwingendste en meest onrechtvaardige kerkcultuur die ik ooit heb meegemaakt”, schreef voorganger Paul Tripp in de brief. De voorgangers beschuldigen Driscoll van machtsmisbruik. Van de kerk maakte zich een sektarische cultuur meester, doordat Driscoll critici wegstuurde, en alleen naaste getrouwen om zich heen verzamelde.

Kort hiervoor kwam hij met een andere affaire in opspraak. Volgens een christelijke radiopresentator had Driscoll plagiaat gepleegd in zijn bestseller over het huwelijk. Deze zaak werd voorafgegaan door een rel over Driscolls internetgedrag. Onder pseudoniem beledigde hij mannen die huilen of elkaar knuffelen („homo-erotische rotzooi”), homoseksueel zijn, of voor gelijke rechten voor vrouwen zijn.

Conservatieve videokanalen

Hoewel de kerken langzaam leeglopen in de Verenigde Staten, maken evangelische kerken als Mars Hill Church juist een enorme groei door. Ruim een kwart van de Amerikanen noemt zich evangelisch, dat is meer dan de traditionele protestanten (18 procent) of katholieken (24 procent). Voor leiders als Rick Warren, Joel Osteen en, tot voor kort, Mark Driscoll zijn hun diensten een bijzaak. Ze bereiken een miljoenenpubliek met boeken, eigen videokanalen en conservatieve talkshows.

Mark Driscoll, een autodidact, was de modernste én de behoudendste van deze groep nieuwe religieuze leiders. Hij stichtte Mars Hill Church in 1996, dat al snel uitgroeide tot een megakerk. Zijn diensten waren volledig toegesneden op een jong publiek. Hij praatte over sport, relaties, maar vooral veel over seks. Hij schreef het boek Het Echte Huwelijk, waarin hij (orale) seks binnen het huwelijk aanmoedigt.

Schaam jullie!

Bewust stichtte hij zijn eerste kerk in Seattle, een symbool van seculier hedonisme. „Cultuur verander je in de grote steden, waar de singles wonen”, zei hij onlangs tegen de conservatieve presentator Glenn Beck. „Pas daarna sijpelt het door naar de suburbs, en het platteland, waar de conservatieve families wonen. In de stad moeten we dus zijn.”

Ondanks de losse vorm was de inhoud conservatiever dan de meeste andere evangelische kerken. Veel evangelische leiders beloven materieel of persoonlijk succes, maar Driscoll maakte zijn publiek uit voor zondaars. „Schaam jullie!”, schreeuwde hij een paar jaar geleden in een preek, die op YouTube ruim een half miljoen keer bekeken is. „Met dezelfde hand waarmee je hier het avondmaalsbrood pakt, misbruik je thuis je vriendin, of ga je straks porno downloaden op internet.”

Binnen het huwelijk is alles toegestaan, daarbuiten is alles zondig – dat is de visie van Driscoll. Zoals hij zelf zei: „Vuur is leuk in een vuurkorf. Daarbuiten is het gevaarlijk.”

Driscoll verzette zich tegen, zoals hij het eens noemde, „de intolerantie van de toleranten”. Omdat hij tegen het homohuwelijk is, wordt hij door de meeste Amerikanen gezien als een racist uit de jaren zestig: een maatschappelijke paria. Die boodschap maakte hem geliefd bij invloedrijke conservatieven als Beck.

De spectaculaire groei van zijn kerk ging gepaard met grote bestuurlijke problemen. De kerk, die vorig jaar omgerekend circa 20 miljoen euro verdiende, werd volledig door Driscoll overgenomen. Een raad van oudsten werd buitenspel gezet. Driscoll las tijdens zijn laatste dienst een verklaring voor, waarin hij spijt betuigde over zijn „ongevoelige” leiderschap.