Voetballers, geef de fans een tikkie terug

Clubs zijn onze kerken geworden. Waarom doen ze dan zo weinig om de wereld beter te maken? Ze hebben toch geld zat? Daarmee lossen we de wereldproblemen op, droomt Rutger Lemm.

foto’s afp, reuters, ap, bewerking fotodienst NRC

Gareth Bale verdient in één seconde genoeg om uitgebreid bij de Subway te gaan lunchen. In 60 minuten verzamelt hij bijna een jaar collegegeld bij elkaar. De sterspeler van Real Madrid, die vorig jaar voor 100 miljoen euro van Tottenham Hotspur werd gekocht, verdient 300.000 euro per week. 42.857 euro per dag, 29,80 euro per minuut.

Als u dit stuk uit heeft gelezen, heeft Bale genoeg geld verdiend om uw bril van u te kopen. De transfer zorgde voor ophef. Rafael van der Vaart noemde het bedrag absurd: „De werkloosheid is in Spanje een groot probleem. En dan toch 100 miljoen voor een voetballer, leg dat maar eens uit.”

Maar deze zomer winkelden de grootste clubs vrolijk verder. Vannacht sloot de internationale transfermarkt. Enkele resultaten: Real Madrid legde 80 miljoen op tafel voor de WK-ster James Rodriguez; concurrent Barcelona spendeerde een slordige 88 miljoen aan Luis ‘Hap’ Suarez, met bijbehorende megasalarissen. Dit keer ontstond er geen ophef.

Ik ben zelf dolgelukkig dat het voetbalseizoen weer begonnen is. Zo’n zevenentwintig keer per dag check ik de website voetbalzone.nl, hongerig naar geruchten, citaten, nieuwtjes, iets.

De transfermarkt is net zo spannend als de wedstrijden, en voedt junkies zoals ik in tijden van droogte. De transfer van Bale draaide niet per se om de speler, maar om het sprookjesachtige bedrag van 100 miljoen. De exorbitante transferbedragen en salarissen werken als een pr-truc: hoe duurder de speler, hoe meer aandacht van ons, hoe meer geld.

Real Madrid leent veel geld, maar verdient alles terug met tv-geld, kaartverkoop, sponsoring en merchandise (een officieel Bale-shirt kost 85 euro). Wij betalen mee aan de overdaad. Vaak is onze bijdrage zelfs onvrijwillig, als we een reclame van Gazprom of Playstation in ons gezicht geduwd krijgen, of als we door het klikken op een nieuwsbericht de marktwaarde van onze favoriete club verhogen.

Alle bedrijven liggen aan hun voeten

Clubliefde is irrationeel, en daarom een stabiele investering. Intussen kampen wij, de supporters, met een klimaatcrisis en groeiende inkomensongelijkheid.

Kunnen die voetbalclubs dan niet helpen met het oplossen van de wereldproblemen? Dat lijkt eigenlijk heel logisch. Zij overstijgen vaak hun nationaliteit en alle grote bedrijven liggen aan hun voeten. Daarnaast heeft het voetbal een imagoprobleem, dat vergelijkbaar is met dat van de katholieke kerk in de zestiende eeuw. Net zoals bij die andere religie gaat de voetbalsport ten onder aan zijn bizarre populariteit, en de zelfverrijking en corruptie die daarmee gepaard gaan. Bovendien is het duidelijk dat de clubs niet zonder ons, de fans, kunnen. Als wij te arm zijn om nog Champions League te kijken, zal het topvoetbal sterven. Het is daarom helemaal geen gekke gedachte dat de volkssport in het volk zou moeten investeren.

Met de financiële middelen van de clubs én van de spelers moet dat makkelijk te doen zijn.

In de Premier League was het gemiddelde jaarloon in het seizoen 2012-2013 zo’n 2 miljoen euro, wat neerkomt op 38.500 euro per week, of 5.500 euro per dag. In totaal werd er in dat seizoen 2,3 miljard aan salarissen voor spelers en staf gespendeerd. Deze zomer gaven de Engelse clubs bijna een miljard euro uit aan transfersommen. In tegenstelling tot kleinere competities, onze eigen Eredivisie, neemt het loon in de grote liga’s nog jaarlijks toe. Er groeit nu een generatie voetballers op met een rijkdom die zijn historische gelijke niet kent. Het is een fulltime baan om het uit te moeten geven: als je net die ene Jaguar gekocht hebt, wordt alweer het volgende miljoen op je bankrekening gestort. Wat een stress moet dat opleveren.

Richt een fonds op voor de mensheid

Laten we aldus een fonds oprichten dat zich op één duidelijk doel richt, iets wat het voortbestaan van de mensheid bedreigt. Kanker, inkomensongelijkheid, klimaatverandering. Gerund door sobere ambtenaren. Elke voetballer uit de vijf grootste competities (of de deelnemers aan de Champions League) doneert 10 procent van zijn salaris aan dit fonds, en bij elke transfer wordt ook automatisch dit percentage door de club overgemaakt. Dit zal miljarden opleveren, die goed beschermd moeten worden. We noemen het Robin Foot, of Pass It Back, of The Great Goal.

Nu moet u niet denken dat ik voetballers en hun clubs alle weelde misgun, of dat ik vind dat ze voor hun succes gestraft moeten worden. Ze verdienen een groot deel van hun rijkdom vanwege hun uitmuntende prestaties, populariteit en opoffering. Ik zie dit zelf ook niet als een socialistische herverdeling van de rijkdom, maar als een logische bijdrage voor onze moeite, we bezorgen voetballers immers indirect een groot deel van hun geld. Andere entertainmentberoepen als muzikanten of filmsterren hebben al vaker dit soort initiatieven genomen, omdat zij wel beseften dat ze zonder hun publiek niet zouden kunnen bestaan.

Dus Gareth, Cristiano, Lionel, Luis, Wayne, Zlatan, Arjen en Franck: geef een tikkie terug. Dan blijven wij juichen. Misschien wel harder dan ooit.