Gemeenten werken samen aan opvang uitgeprocedeerden

Protest van asielzoekers in Amsterdam en Den Haag zette de illegalenkwestie op de agenda. Wat doen de gemeenten?

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) werkt aan een voorstel voor een landelijk netwerk voor de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. „Er moet iets gebeuren”, zegt een woordvoerder van de VNG.

Met het voorstel, dat naar verwachting volgende week af is, zouden de gemeenten afstand nemen van het rijksbeleid. Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) houdt vol dat een asielzoeker wiens aanvraag voor een verblijfsvergunning is afgewezen, moet worden uitgezet. De praktijk is dat sommige vreemdelingen niet terug kunnen naar hun land van herkomst.

De problematiek is de afgelopen jaren zichtbaar gemaakt door groepen uitgeprocedeerde asielzoekers die, eerst in Ter Apel, later in Amsterdam en Den Haag, demonstratief op straat gingen bivakkeren om te laten zien dat zij geen kant op kunnen. In Amsterdam, waar in totaal zo’n 300 ‘ongedocumenteerden’ verblijven, is vorige week een asielzoeker uit Somalië overleden aan de gevolgen van een vechtpartij in een als opvang gebruikte parkeergarage. Het College voor de Rechten van de Mens had eerder gewaarschuwd voor de omstandigheden in deze Vluchtgarage.

Burgemeester Van der Laan van Amsterdam zoekt al langer naar manieren om de asielzoekers op te vangen, zonder daarbij „buiten de wet te gaan”. Hij streeft naar een sobere opvang – „bed, bad en brood” – zoals die ook voor daklozen bestaat: om acht uur ’s avonds mogen die binnenkomen voor een maaltijd en een slaapplaats. ’s Ochtends om acht uur moeten ze weer de straat op.

Van der Laan wil echter niet dat Amsterdam als enige gemeente zo’n opvang opent. Omdat de staatssecretaris dat niet toestaat. En om te voorkomen dat Amsterdam een verzamelplaats wordt voor uitgeprocedeerde asielzoekers. Nu gaan al hardnekkige geruchten onder hulpverleners en ambtenaren dat de Immigratie- en Naturalisatiedienst van Teeven uitgeprocedeerde, maar niet uit te zetten vreemdelingen asielzoekerscentra uitzet met het advies naar Amsterdam te gaan.

Vandaar dat Van der Laan de steun van andere gemeenten heeft gezocht. De andere drie grote steden staan achter hem. En de VNG neigt daar dus ook naar.