Vogelvrije onaangepasten

Drie vrouwen, betrokken bij verschillende misdaden, liggen samen op een ziekenzaal met een politieagent voor de deur. De doorgewinterde praat veel, de zwaar verminkte dikkerd zegt niets, de derde is de hoofdpersoon, een eenzaat die dode dieren opzet en gevaarlijk kan worden wanneer ze wordt gepest. Langzaam ontstaat een band. En dan slaat het trio op de vlucht.

De Nijmeegse Hanneke Hendrix (Tegelen, 1980) debuteerde vorig jaar met De verjaardagen, over de band tussen twee buitenbeentjes in een bekrompen dorp. Ook in haar debuut zocht ze het buiten de stad en omarmde zij de onaangepasten. Hendrix bekijkt de wereld met de blik van de niet-passende, beschadigde mens.

Zoals ze voor De verjaardagen leende van de streekroman, zo noemt ze haar tweede boek een ‘road roman’. De road novel en de road movie zijn Amerikaans genres. Het grote land met zijn frontier-ideologie leent zich goed voor een lange reis vol ontberingen en wijze lessen. En altijd zijn de personages op de vlucht. Voor zichzelf of voor de wet.

Hendrix laat zien dat je ook in Nederland best on the road kunt zijn. De reis voert de vrouwen langs een grauw, onherbergzaam Nederland dat je niet vaak ziet. Over landweggetjes in de regen, door nachtelijke bossen, langs een boer die hennep kweekt, langs truckerscafés – want truckers zijn de natuurlijke bondgenoten van de outlaws – en over het wad, tot aan het einde van de wereld.

Dat de vogelvrijen geen mannen zijn, zoals gebruikelijk in roadromans, geeft het boek een feministisch tintje, à la de speelfilm Thelma & Louise. Mannen zijn de bron van hun ellende. Zelf zijn het ook geen lieverdjes, maar daar doet Hendrix niet moralistisch over. Dit gaat over mensen met veel pijn, mensen die zijn afgewezen door de wereld, en die daardoor een harde schil hebben ontwikkeld, maar die wel hun voortvarendheid en humor behouden. Ondanks de getoonde ellende blijft de toon luchtig. De onsentimentele hardheid werkt geestig.

Het blijft een klein land, dus je bent al vlug aan de grens. Het boek is dan ook kort en snel. Het staat nauwelijks stil bij alles wat het opwerpt. Hendrix schrijft filmisch – eerder maakte ze toneelteksten en bewerkte ze andermans romans tot hoorspelen. De dyslectische hartenclub zou zich goed lenen voor een film. Wel even de titel veranderen.