Opa en oma ingezet als betaalbare crèche

Ouders vangen duurdere crèche vooral informeel op. Ze gaan er niet minder om werken, blijkt uit SCP-onderzoek.

Minder subsidie, minder kinderen in de opvang

Ouders gebruiken sinds 2012 minder kinderopvang dan ze willen, in veel gevallen omdat de kosten daarvan voor hen sterk gestegen zijn. In plaats daarvan gebruiken ze informele opvang zoals grootouders en bekenden, of zijn ze op andere uren gaan werken. Maar de ouders die minder zijn gaan werken en de kinderen zelf opvangen – ouders werken gemiddeld minder dan in 2012 – doen dat in verreweg de meeste gevallen omdat ze minder werk hebben, niet omdat ze opvang niet meer kunnen betalen.

Dat zijn de belangrijkste bevindingen van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) uit onderzoek naar kinderopvang. Vandaag is Krimp in de kinderopvang gepubliceerd.

De resultaten betekenen dat een belangrijk bezwaar tegen de verdere verlaging van de kinderopvangtoeslag in 2012 niet steekhoudend was. Het kabinet kondigde toen aan dat ouders voor het derde opeenvolgende jaar een lagere tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang zouden krijgen. Tegenstanders van die maatregel vreesden dat ouders dan gedwongen zouden worden minder te gaan werken. De toeslag was in 2005 juist in het leven geroepen om het voor ouders makkelijker te maken om werk en gezin te combineren, én om kinderen een hoogwaardige opvang te bieden.

Het aantal kinderen dat naar de formele opvang gaat, is tot aan 2012 jarenlang gestegen. Sinds dat jaar is het aantal kinderen in de opvang afgenomen. De instroom daalde van 211.000 kinderen in 2011 naar 170.000 kinderen in 2013. De uitstroom neemt toe, van bijna 200.000 in 2011 tot 231.000 het jaar erna – de cijfers voor 2013 zijn niet beschikbaar.

Volgens SCP-onderzoeker Wil Portegijs noemen vier op de tien ouders de kosten als hoofdreden voor het mindere gebruik van formele opvang. Bij de andere ouders spelen de kosten wel een rol, maar niet belangrijkste. „Dit moet echter breder worden gezien dan alleen de hoogte van de kinderopvangtoeslag. Ook verhoging van de uurprijs heeft bijgedragen aan een daling in het aantal kinderen dat formele opvang gebruikt. Daarnaast speelt de economische crisis hierin een rol, onder andere in de vorm van inkomensachteruitgang en het verminderde consumentenvertrouwen.”