Poetin wil onafhankelijkheid, EU dreigt met sancties

Pro-Russische rebellen in Oekraïne hebben gisteren een schip van de kustwacht beschoten bij de havenstad Marioepol in de Zee van Azov. Het gaat om de eerste aanval van separatisten op een Oekraïens schip. In de buurt van Marioepol zouden nu ook Russische troepen zijn gestationeerd. De EU beraadt zich op nieuwe sancties tegen Rusland nu de bewijzen toenemen dat Moskou de opstandelingen actief steunt. Duitsland en Frankrijk spraken vrijdag voor het eerst over een Russische „interventie”. De Russische president Vladimir Poetin verhoogde gisteren de druk op de regering in Kiev. Hij riep op tot overleg over onafhankelijkheid voor Zuidoost-Oekraïne. De onderhandelingen moeten „onmiddellijk beginnen”, zei Poetin gisteren op televisie. Niet eerder riep het Kremlin met zoveel woorden op tot verzelfstandiging van het grotendeels Russischtalige zuidoosten van Oekraïne. Wat Poetin precies met ‘onafhankelijkheid’ bedoelt, is nog onduidelijk. Hij denkt niet aan een soevereine status voor de twee oostelijke regio’s die zich Novorossija noemen”, zei een woordvoerder na Poetins optreden. Poetin gebruikte de term Novorossija (Nieuw-Rusland) vorige week voor het eerst.

De Oekraïense president Petro Porosjenko heeft de rebellen in juni een vredesplan voorgelegd dat voorziet in de overdracht van veel bevoegdheden van Kiev naar de regionale besturen. Maar de opstandelingen willen pas onderhandelen als het leger zijn offensief tegen de separatisten stopt. Poetin sprak zondag begrip uit voor die opstelling.

De Europese Unie heeft Rusland gisteren een ultimatum gesteld: over een week moet de interventie in Oekraïne worden afgebouwd, anders volgen nieuwe sancties. Dat zei EU-president Herman Van Rompuy gisteren. Daarnaast hebben de landen krijgsgevangenen geruild. Oekraïne heeft een groep Russische soldaten uitgeleverd. Rusland heeft 63 Oekraïense militairen vrijgelaten.

Tot nu toe gelden beperkte economische sancties tegen enkele banken, een exportverbod van militaire technologie en maatregelen tegen individuele functionarissen.

Komende week komen NAVO-regeringsleiders bijeen in Wales. Vrijdag heropende de Oekraïense premier Jatsenjoek de discussie over NAVO-lidmaatschap van zijn land. Hij zei dat hij de niet-gebonden status van Oekraïne wil beëindigen om „de weg in te slaan richting NAVO-lidmaatschap”. De secretaris-generaal van de NAVO liet die mogelijkheid vrijdag open.