Taalgebruik verraadt vervalste artikelen

In zijn gefraudeerde artikelen gebruikte psycholoog Diederik Stapel relatief vaak woorden als ‘extreem’ en ‘uitzonderlijk’. Bijvoeglijke naamwoorden zoals ‘coöperatief’ en ‘moeilijk’ daarentegen paste hij juist weer minder toe vergeleken met zijn onvervalste artikelen. Kortom, via zijn taalgebruik heeft Stapel traceerbare sporen van fraude achtergelaten. Dat is de conclusie van twee Amerikaanse wetenschappers (PLOS ONE). Ze vergeleken 24 van Stapels’ artikelen die waren gebaseerd op verzonnen data met 25 van zijn normale publicaties – met respectievelijk in totaal 170.008 en 189.705 woorden. Veel van de fraudekenmerken zijn typisch voor leugenaars, schrijven de onderzoekers. Als mensen bijvoorbeeld een hotel aanprijzen waar ze nooit geweest zijn, gebruiken ze daarbij relatief weinig bijvoeglijke naamwoorden – een echt bezoek uit zich in een meer gedetailleerde beschrijving. Ook passen ze veel superlatieven toe.