WK-systeem al ten grave gedragen

Hiddink sloeg bij de bekendmaking van zijn eerste selectie piketpaaltjes. „Nee, ik ga niet met vijf verdedigers op één lijn spelen.”

De nieuwe bondscoach Guus Hiddink, samen met Jong Oranje-coach Adri Koster (links) en perschef Bas Ticheler (rechts), maakt bij het KNVB Hotel in Zeist zijn plannen bekend. Foto ANP

„Met hoeveel verdedigers Oranje gaat spelen? Met elf”, stelde Guus Hiddink vrijdag in Zeist, nadat hij de namen van de Oranjeselectie voor de duels met Italië en Tsjechië bekend had gemaakt. De nieuwe bondscoach wil ermee zeggen dat van alle internationals wordt verwacht dat ze hun verdedigende taken uitvoeren. Daarmee wordt nu al duidelijk dat Oranje afstapt van de behoudende speelwijze waarmee Louis van Gaal derde op het WK werd.

In het KNVB Hotel in Zeist sloeg Hiddink de eerste piketpaaltjes bij het begin van zijn tweede termijn als bondscoach. Het zogenoemde 1-5-3-2-systeem werd in een zaaltje met openstaande schuifdeuren ten grave gedragen. „Nee, ik ga niet met vijf verdedigers op één lijn spelen”, liet Hiddink weten. „Verder ben ik niet zo rigide in het benoemen van de wijze waarop we spelen. Het gaat erom dat iedereen op het juiste moment zijn taak uitvoert.” Hiddink legt in tegenstelling tot Van Gaal de verantwoordelijkheid op het veld juist graag bij zijn spelers.

Hiddink laat de selectie van Nederland grotendeels in tact. In vergelijking met het WK zijn Ibrahim Afellay, Davy Klaassen, Erik Pieters, Rafael van der Vaart en Jeroen Zoet nieuw en zijn Jonathan de Guzman, Terence Kongolo en Michel Vorm om uiteenlopende redenen afgevallen. Bij Hiddink geldt net als onder Van Gaal dat internationals bij hun club dienen te spelen om in aanmerking te komen voor Oranje.

Met Afellay, die na lang blessureleed bij het Griekse Olympiakos weer aan spelen toekomt, hoopt Hiddink een optie op het middenveld erbij te krijgen. „Ik heb hem gezegd dat ik met eigen ogen wil zien hoe er voor staat.” Pieters, die onder Van Gaal alleen in vriendschappelijke duels met Indonesië en China speelminuten kreeg, geldt als een alternatief op linksachter. „Ik heb Pieters vorig jaar al een paar keer bezig gezien in Engeland [bij Stoke City]. Hij speelt gedegen zijn wedstrijden.”

Hiddink maakt donderdag zijn rentree met een oefenwedstrijd in Bari tegen Italië en begint op dinsdag 9 september met een uitduel in Tsjechië aan de EK-kwalificatie. Verder maken Turkije, IJsland, Letland en Kazachstan deel uit van Groep A, waarvan twee landen zich rechtstreeks plaatsen voor het toernooi dat voor het eerst 24 deelnemers telt. Deelname aan het EK in Frankrijk is voor Oranje simpelweg een must.

Voordat de blik op de toekomst wordt gericht zal de bondscoach nog even terugblikken op het WK in Brazilië. „Maar dat worden geen ellenlange gesprekken, ik zal dat kort in de groep bespreken”, zei Hiddink, die de voorbije weken al uitvoerig is bijgepraat door assistent-trainer Danny Blind. Het is de bedoeling dat Blind, die eerder onder Van Gaal diende, over twee jaar bondscoach van Oranje wordt. Hij zal het beste van Van Gaal en Hiddink moeten zien te combineren.

Hiddink zal de komende tijd Oranje naar zijn hand gaan zetten. De people’s manager verschilt in meerdere opzichten van ‘de schoolmeester’ Van Gaal. Hiddink denkt niet in ‘spelersprofielen’ waarin exact de taken van iedere international omschreven staan. Sterker nog; hij is een coach die internationals wil bijbrengen voor zichzelf te denken. Want als de bal eenmaal rolt, zo luidt de stelling van Hiddink, dan is de coach langs de kant machteloos.

Tijdens het WK liet Arjen Robben zich steeds meer gelden als de leider van Oranje, maar volgens Hiddink is dat geen reden hem nu aanvoerder te maken. Robin van Persie blijft vooralsnog captain van Oranje. „Er was een leider met een band om de arm en een leider die zich meer naar het team richtte”, oordeelde Hiddink. „Ik zie geen reden daarin veranderingen aan te brengen.”

De afgelopen weken heeft Hiddink met zijn staf de beelden van het WK nog eens gedetailleerd bestudeerd. De bondscoach kwam tot de conclusie dat Oranje in verdedigend opzicht op cruciale momenten een paar keer in de fout ging. Zo speelde Marco Ureña zich in de slotfase van de verlenging van Nederland-Costa Rica helemaal vrij tussen Ron Vlaar, Stefan de Vrij en Daley Blind. Eerder in de achtste finales kon Giovani Dos Santos namens Mexico tussen Nederlandse internationals zomaar uithalen en scoren. „Als je met veel verdedigers naast elkaar speelt wordt er soms sneller naar een ander gekeken”, verklaarde Hiddink. „Als de ruimtes groter zijn pakken ze het eerder zelf op.”

De bondscoach is geschrokken van de wijze waarop de Nederlandse clubs zich donderdag in verdedigend opzicht manifesteerden in Europa. De optredens van FC Twente en Feyenoord waren bepaald geen reclame geweest voor het Nederlands voetbal, dat juist door Oranje in Brazilië weer naam en faam had gemaakt. Hiddink weet ook dat er een levensgroot verschil is tussen het clubvoetbal en het nationale elftal. „Laten we hopen dat we bij Oranje de juiste lijn voort kunnen zetten.”

Na het WK zetten bij andere landen tal van spelers een punt achter hun interlandloopbaan, maar niemand bedankte voor Oranje. Hiddink nam wel contact op met de 34-jarige routinier Dirk Kuijt. Het werd de bondscoach duidelijk dat het oermens van Oranje na 103 interlands nog verder wil. Hij voegde hem bij de selectie. „Maar Kuijt gaat bij Nederland niet als rechts-of linksachter spelen”, legde Hiddink uit. „We moeten maar eens bezien wat voor een rol hij binnen en buiten de lijnen kan vervullen.”

    • Koen Greven